De gloeiendhete muntjes van Minerva

Jong zijn. Pas als je ouder bent, weet je wat het is. Het klinkt heel oud, maar inmiddels weet ik dat het waar is. Pas als je van een afstand naar jezelf kan kijken, leer je jezelf kennen. Dat moet je vooral kúnnen en durven. Tijd, afstand in tijd, maakt het makkelijker, mogelijk. Iemand van dertig, veertig jaar zal anders naar zichzelf kijken dan op 60-jarige leeftijd. Dan (pas!) ben je in staat je eigen idioterieën te zien als idioterieën, stommiteiten als stommiteiten en eigenwijsheid als eigenwijsheid.

(Denk jij, lezer, dat al te doen en kunnen vóór je vijftigste – arbitrair -, dan draai je jezelf waarschijnlijk een rad voor ogen. De afstand – levenservaring – is nog niet groot genoeg.)

Als jongmens moet je je positioneren. Je kent vast nog wel de periode dat je tegen alle adviezen in, vooral die van ouders, op zinderende zomerdagen in vol ornaat over straat ging. De koele korte broek was ondenkbaar, want ‘lagere school’. Nog steeds zie je ze iedere zomer lopen: de kleding aan die de identiteit bepaalt, ongeacht de omstandigheden.

Muziek. Ik draai nog steeds muziek het liefst ‘vrij hard’. Meestal door een koptelefoon, maar af en toe ook gewoon schallend door huis. De rem daarop is 100% sociaal aangeleerd: ‘houd rekening met anderen’. Maar als je jong bent, is er nóg iets van belang, belangrijker. Je muziekkeuze is (deels) je identiteit. En die móet je uitdragen en dús zullen anderen moeten weten wat mooi is, in jouw ogen en oren.

Dat is een ding: duidelijk maken wie je bent. Dat is zelfs een belangrijk ding. Je moet de hele wereld toch laten zíen wie je bent? Muziek, leuk, maar nog leuker is het keihard aanzetten en de de ramen wijd open. Niet voor jezelf, maar om je piketpaaltjes te slaan. ‘Hallo, ABBA-volk, hier leven Hendrix, The Doors en Lou Reed!’ En je kan, verdorie, niet eens álles gebruiken, want sommige muzikanten vereisen wel heel stevige geluidsinstallaties om door openstaande ramen naar buiten te waaien.

In datzelfde beeld past ook het op jonge leeftijd lezen van Nietzsche en Schopenhauer – als dat nog gebeurt: doorgronden is twee, één is tonen dat je ‘anders bent, volwassen’. Tuurlijk, als je dat deed, deed je dat vanwege het vergroten van je inzicht, wijsheid en kennis. Als je zestig bent, kijk je zeer waarschijnlijk anders tegen dat lezen aan. Dat doe je overigens ook met relaties uit die tijd. De kans is groot dat je hormonen daarin een bepalende, dwingende rol hebben gespeeld. Ik zou zo graag van oudere mensen willen weten hoe zij terug kijken op hun eerste vriendje, maar vooral vriendinnetjes, en de vraag voorleggen hoe drammend zij daarin waren als het ging om sex. Ik verwacht veel verhalen in de trant ‘had ik eigenlijk anders moeten doen, met meer inleving, empathie, respect voor haar’. Razende hormonen leiden later tot berouwvolle gedachten. Wedden? Maar als je jong bent, is dat nog onbekend (en maar goed ook).

In de kranten staat Nederland weer eens op z’n seizoensgebonden achterste benen over de ontgroeningspraktijken. Persoonlijk heb ik niets met clubs die er toegangscodes op na houden waaraan ik moet voldoen. Ik ben ik, en niet van plan me voor een ander aan te passen. En ja, dat kostte de toegang tot allerlei clubjes. Golfen, ook zoiets met onzinnige voor de sport irrelevante mores. Als je dan toch een toegangsritueel wenst, doe het dan ook ritueel, speels. Iedere club, of dat een studentenvereniging of de maffia is, die het zo ‘serieus’ aanpakt dat er risico aan is verbonden, is in mijn ogen verdacht. Blijkbaar moet er iets verborgen worden gehouden voor de buitenwereld op straffe van. Mocht je nu brullen ‘en initiatie-rites dan?’; die markeren een passage, geen clublidmaatschap.

Maar goed, er zijn studenten. Er zijn verenigingen. En ze zitten vol met jonge mensen die net de middelbare school verlieten. Plots wanen ze zich echter volwassen. Ineens zijn ze ‘u, de student’. Dat ‘u’ nog volop zoekt naar een identiteit, is in de loop der jaren vergeten, zo lijkt het. Ooit woonden studenten bij hospita’s, totdat ‘entrepreneurs’ – beter bekend als huisjesmelkers – in de gaten kregen dat aan studenten veel valt te verdienen. Totdat verenigingen het noodzakelijk vonden een soort full service aanbod te moeten doen aan leden en ook huizen te gaan exploiteren. De stap naar een eigen wereld met eigen rites, eigen mores en dus ook een eigen ‘rechtspraak’ om die te handhaven, is dan heel logisch.

De ellende is dat jonge mensen dat slecht kunnen. In Leiden gaan de verhalen nog steeds rond over de gloeiendhete muntjes die de heren van Minerva vanaf het balkon van hun burcht in de Breestraat op straat gooiden om sloebers te vingers te laten branden aan gratis geld. Dat gebeurde dus zo’n 75 jaar geleden, maar nog steeds is het verhaal er. En, overigens, nog steeds gebeurt dat rotgeintje nog steeds, nu door voetbalfans die bedelaars kunstjes laten doen. Het zwartste in de mens is niet moeilijk boven te krijgen. Het grote verschil is dat die fans openbaar berecht (kunnen) worden en dat studenten dat zelf te kunnen oplossen. Onzichtbaar, oncontroleerbaar, maar vooral discutabel als het gaat om de vraag of zij het wel kúnnen. De slager die zijn eigen vlees keurt.

Zoveel is er niet verandert. De ‘heren op het balkon’ waren, naast galbakken, ook bezig een identiteit te claimen. Met Drie Oktober, Leidens Ontzet, gebeurt dat nog steeds, maar vriendelijker. De afgelopen jaren zijn er blijkbaar meer huisfeesten met deuren en ramen open, waardoor de voorbijganger goed kan zien dat de student een status aparte heeft qua herrie, drank en geblêr. Eerlijk gezegd, doet het mij heel erg denken aan jonge kinderen die het nog nodig hebben op die manier hun positie te claimen. Niet meer, niet minder; maar zeker geen uitzonderingspositie rechtvaardigend.

20161002-173435.jpg

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s