Kennis van het netwerk

Het blijft een van de lastiger onderwerpen: innovatie. Tussen scherpslijpers is het minder lastig dan in het dagelijks leven. Daar is een nieuwe vorm al een innovatie (en daar maken tal van ‘innovatoren’ ook gebruik van). Eerlijk gezegd, zie ik ook nog niet veel van dat ‘tijdperk van verandering’ noch het – hoe leuk gevonden – ‘verandering van tijdperk’; nog niets is fundamenteel verandert.

Da’s mijn werkdefinitie van een innovatie: een verandering ten principale. Een verandering die fundamenten verplaatst. In de zorg: de patiënt die zelfbehandelend optreedt met artsen als ingehuurde vakman, niet een geinig ogend app’je waarin de arts nog steeds dé deskundige is. In de democratie: de burgers die min of meer continue hun mandaat aan een vertegenwoordiger kunnen intrekken. Dan veranderen verhoudingen.

De belangrijkste zijn die waarin ons financiële systeem op de schop gaat. Ken je het idee van Gesell? Ik schreef er eerder al ’s over: geld met een houdbaarheidsdatum. Gesell benoemt als probleem dat het ruilmiddel ‘geld’ kan worden bewaard, opgepot, gespaard. Dat, zo dacht hij, werkt averechts uit. En dus kwam de logische oplossing: geld dat in de loop van de tijd zijn waarde verliest en alleen zinvol kan worden gebruikt door het actief te besteden. Dát is innovatie.

In diezelfde categorie hoort een basisinkomen, omdat dan de door mensen bedachte koppeling arbeid-inkomen wordt doorbroken. De consequentie daarvan is dat jij en ik niet meer werken om als individu te overleven, maar om de groep te laten voortbestaan. Nut voor het collectief komt dan voorop te staan; niet het nut voor de ‘werkgéver’. Zo’n verschuiving is een innovatie (en mogelijk de grootste want fundamenteelste die we meemaakten).

Terzijde: wat frappeert, is dat het denken en doen over thema’s als dit hoogtijdagen kent rond de vorige eeuwwisseling en het Interbellum. Zelfs de VS kenden toen een Progressive Era. En ook Gesell stamt uit die periode.

Jammer genoeg zijn we geobsedeerd geraakt door secundaire innovaties: de technologische. De spoorwegen, de stoommachine, de computerchip, het internet, het vuur, quantumfysica en verder, het wiel, de spinning Jenny: mooi, maar hebben ze werkelijk iets in enige machtsbalans verandert? Is afhankelijkheid vermindert, verandert? is vrijheid toegenomen? …. Precies.

naamloos

Toch zijn er interessante technologische innovaties mogelijk.

Ken je Gossip? Het is het geestesproduct van iemand die ik nog steeds zie als één van de grotere innovatoren van Nederland: Christine Karman. Niet omdat zij zo enorm bekend is noch mediagevoelig, maar wel omdat zij – hopelijk nog steeds – zoekt naar een antwoord op een wezenlijk vraag: hoe ontsluit je al die kennis die wij hebben? Gossip deed dat in een afgebakend gebied.

Jij en ik zoeken nu in databanken; soms waanzinnig groot, en soms met uitermate ondoorzichtige algoritmen. Maar het zíjn databanken. Wat daarin is opgeslagen, is geordend, geïndexeerd en ontsloten. Dat databank-denken betekent per definitie reductie. Dat kan niet anders.

Wat een enorme innovatie zou zijn, is als het concept van Christine wereldwijd kan werken. Als zij in staat is een agent te definiëren die zoekt zoals mensen zoeken: door verschillende strategieën te hanteren, maar vooral ook door elkaar te bevragen. Dat is één van die heilige gralen der innovatie: het ontsluiten van de kennis die het netwerk (internet) zélf heeft, niet vooral de databanken die via dat netwerk zijn verbonden. Da’s het ontsluiten van impliciete kennis, maar vooral de erkenning dat kennis collectief (nuttig/bruikbaar/inzetbaar/beschikbaar) moet zijn. Over Borg, superorganismes en hive minds  gesproken….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s