Herlevende McCarthy-heksenjachten in Nederland

Een spook waart door Europa – het spook van het communisme. Alle machten van het oude Europa hebben zich tot een heilige drijfjacht tegen dit spook verbonden, de paus en de tsaar, Metternich en Guizot, Franse radicalen en Duitse politiemannen.

 

It is now evident that the present Administration has fully embraced, for political advantage, McCarthyism. I am not referring to the Senator from Wisconsin. He is only important in that his name has taken on the dictionary meaning of the word. It is the corruption of truth, the abandonment of the due process law. It is the use of the big lie and the unfounded accusation against any citizen in the name of Americanism or security. It is the rise to power of the demagogue who lives on untruth; it is the spreading of fear and the destruction of faith in every level of society.

De eerste zijn Marx’ en Engels’ beroemde openingszinnen uit het Communistisch Manifest. Het tweede is ex-president Truman over president Eisenhower. 1848 en 1953, zo’n honderd jaar na elkaar.

Als je ze los ziet van de inhoud, dan valt je wellicht iets op in beide citaten. Waar Marx en Engels spreken van een drijfjacht op een spook, is Truman explicieter “spreading of fear and the destruction of faith in every level of society”. Overigens heeft Truman enige boter op z’n hoofd omdat de hele beweging onder zijn bewind start. Een beweging van een mix van achterdocht, angst, superioriteitsdenken en andere vooroordelen (niet alleen ‘commie’s’ – en nazi’s – maar ook homo’s waren ongewenst). Deze zin is iconisch geworden voor dehele periode: Are you now or have you ever been a member of the Communist Party in The United States?.

In beide gevallen is het tekenend hoe wordt gereageerd op een andere visie, op een als bedreigend ervaren samenlevingsmodel. Het is geen sinecure. Hier staan volslagen tegengestelde maatschappijbeelden tegenover elkaar.

Diezelfde reactie zie ik de afgelopen jaren ook. Steeds minder lijkt ‘de groeiende kloof tussen arm en rijk’ de verklaring te bieden. Die is er. Dat staat als een paal boven water vast. Maar de economisch geënte verklaringen schieten te kort.

Ook het gekrakeel rond Zwartepiet past in het beeld, net als de ‘islamisering’ en de versexualisering, het grote graaien, de “dikke Ik (citaat Rutte)”, en het onthulde despotisme. Die allemaal vallen niet te ontkennen.

De ellende is dat die ontwikkelingen allemaal parallel lopen en makkelijk aan elkaar worden geknoopt. En vaak met maar één doel: de (ethische) superioriteit van de eigen positie aan te tonen. Zeker in de Zwartepieten-‘discussie’ is dat volledig losgeslagen en worden verbanden gelegd die er niet zijn. Alsof je het gros van de bevolking – die zeer zeker géén (bewust) racist zijn – plots kunt betichten van racisme. Arrogant superioriteitsdenken.

Net als een hedendaagse McCarthy gedraagt de clique rond Telegraaf/GeenStijl zich ook zo. Zíj zijn de échte Nederlander, de patriot, de vrijheidsstrijder en claimen op die basis het recht anderen de maat te nemen.  En, precies zoals het het McCarthyisme is vergaan, het stuit op de eigen onlogica. Hier koppelt een exponent van die morele superioriteit weer eens twee zaken verward aan elkaar, net zoals in die kringen de ander meestal kleinerend wordt weggezet als bijvoorbeeld ‘gekkie’. Arrogant superioriteitsdenken.

Schermopname (47)

O, denk niet dat het alleen ‘rechts’ is. Alsof Wilders de enige is, of De Telegraaf. Iets als Denk doet precies hetzelfde!

De les? Dat ‘de vijand’ – als die er is – in onszelf zit, ons eigen systeem, onze eigen normen en waarden. Het is niets externs wat ons reëel bedreigd. Het zijn ‘onze eigen mensen’ die opportunistisch angst, twijfel en onwetendheid zaaien. Voor Nederlanders een onaangename les, omdat wij nogal zijn geneigd ‘de schuld’ elders neer te leggen. Dat gaat de komende vijftig jaar niet lukken.

We zijn onszelf keihard aan het tegenkomen, in slow motion.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s