het sterven van verjaardagen

Ken je ‘de jaren des onderscheids’? Het moment in je leven waarop je, volgens anderen, in staat bent rationeel te oordelen en handelen (dit in tegenstelling tot de ervoor liggende kindfase, waarin gevoel en emotie leidend zijn). Het is zo’n overgang waarover je van mening kunt verschillen. Want waar de een het positief interpreteert – die ratio – benadrukt een ander het verlies van de kinderlijke verwondering en het maagdelijk-oprechte oordelen. Dat neemt niet weg dát het de meesten van ons gebeurt: we worden volwassen en verstandig.

Over die jaren des onderscheids hoor je nog geregeld. Over eenzelfde soort markeringsperiode, maar dan aan de andere kant van je leven, hoor je eigenlijk zelden iets. Alsof oudere mensen, op weg naar hun einde, al vrij vroeg worden afgeschreven als oninteressant. Toch ga ook jij zo’n periode tegemoet zo rond je zestigste.

Het is het Sterven van Verjaardagen.

Op een gegeven moment – gemiddeld denk ik zo tussen de zestig en vijfenzestig, soms eerder, soms later – slaat een gedachte toe die soms ook nog verlammend kan werken: de realisatie dat zich in dat jaar eigenlijk wel veel van je sociale omgeving is weggevallen. Dood zijn. Steeds minder verjaardagen. Het langzaam eenzamer worden krijgt dan plots een structurele plaats in je leven. Net zoals je vóór je Jaren des Onderscheids niet helemaal onwijs was, maar erna wel stevig geconditioneerd om ‘verstandig’ te handelen.

Het Sterven van Verjaardagen is een fase waarin je toch nog een stap verder blijkt te kunnen dan die naar de verstandigheid. Je kunt naar wijsheid en distantie. Je kunt naar een leven waarin kwetsbaarheid van menselijk leven plots glashelder wordt en waarin relativering hoogtij gaat vieren. What the fuck hard werken: de dood zit me op de hielen.

Geniet van je leven.

kerkhof_3

Het Sterven van Verjaardagen laat zich niet herkennen aan die dood alleen. De dood is immers altijd onder ons. Het is de enige zekerheid die we hebben: ‘leven’ wordt gedefinieerd door ‘dood’. Alles wat wordt geboren, gaat ooit dood.

Het Sterven van Verjaardagen begint niet met je eerste afscheid van een overleden persoon, noch bij overleden dieren. Het Sterven van Verjaardagen is de periode van opeenhoping van overlijdens. Plots sta je om de paar weken – zo lijkt ’t – op een druilerige ochtend rond een graf. Of op een zonnige dag. Of niet rond een graf maar in een crematorium-aula. In elk geval vanwege het afscheid van iemand uit je nabíje omgeving: vader, moeder, broer, zus, echt goede vriend of vriendin. Ineens kukelen ze in serie om.

Ik denk dat ik in die fase ben beland. Ik kende ‘m niet. Ik was er evenmin op voorbereid dat-i effect zou hebben. Dat doet-i namelijk en niemand die je dat vertelde. Dan bedoel ik niet eens de versterkende werking op je idee over iedereen jonger dan jij: ‘ja hoor, werk je maar te pletter. Leef je droom. Denk je dat nu echt? Je denkt dat ‘de mens’ zo positief geladen is? Heel romantisch, bijna een herdersroman‘. Dat mag je cynisch noemen, maar dan snap je de pointe, de strekking, de clou nog niet. Je mag het wel ontluistering, ontgoocheling noemen. De werkelijkheid die zich steeds naakter aan je openbaarde. Dát is wat gebeurd.

Maar het belangrijkste effect is misschien wel het persoonlijke. Het besef dat je eigenlijk alleen bent, dat je alleen was en dat je alleen zult zijn. Ik kan het niet uittekenen, maar wel zeggen dat het eraan komt: het Sterven van Verjaardagen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s