Groot en onaantastbaar: de universiteit Leiden

Het zal je wellicht bekend zijn dat Leiden een universiteit heeft. Ooit heette die Rijksuniversiteit Leiden en in het buitenland zijn we plots een y rijker: Leyden University. Die universiteit, dus. Een universiteit ook die zijn zetel in Leiden heeft, maar waarvan je je ook kunt afvragen waar zij, die alma mater, zich werkelijk bevindt. Grote – volgens sommigen binnenkort zelfs de grootste – groepen studenten studeren inmiddels in Den Haag aan de Leidse universiteit.

Universiteiten zijn niet de meest dynamische noch hippe instituten ter wereld. Ze bewegen zich traag en log door de tijd en samenleving, als fossielen uit een verdwenen tijd. Dat zou een misvatting zijn. Net als de levende krokodil, de levende schildpad, de levende coelacant, leeft de universiteit wel degelijk en past zich ook aan; ontwikkelt. Langzamer misschien, maar een onveranderlijk geheel is ze niet. Voor degene die dat nog niet in de gaten heeft: ik heb het hier over het instituut universiteit, niet over het wetenschappelijk bedrijf van nadenken en kennis verwerven, vermeerderen of verrijken.

Die universiteit heeft iets vreemds: ze acht zich onsterfelijk en onaantastbaar. Zoals een malicieus beurshandelaar je wijsmaakt dat resultaten uit het verleden signalen zijn voor toekomstige winsten, zo hanteert zij haar eeuwenlange aanwezigheid in de stad als gegeven voor de toekomst. De universiteit is vergroeid met de stad. Haar uitrukken zal tot een pijnlijke dood van Leiden leiden, is de gedachte.

Dat maakt de universiteit ‘een stad binnen de stad’: eigen gebouwen, eigen ‘bevolking’, eigen bestuur, maar ook eigen economie en vooral eigen belang. Daarmee zullen zowel de stad als de universiteit rekening moeten houden. Leiden onderhandelt niet met een ‘gewoon’ bedrijf, maar mag evenmin afhánkelijk worden van die ene ‘groot-industrieel’.

Was de universiteit tot de jaren tachtig nog werkelijk verweven met de stad doordat ze was gehuisvest op tal van plekken in de stad, sinds jaren wordt gewerkt in en aan ‘campussen’, concentraties. Alhoewel ik het persoonlijk vind dat daarmee de charme, de toevoeging van de universiteit aan de stad verdwijnt, past het wel in de nieuwe realiteit. Daarin is de stad de noodzakelijke basis, maar minder het symbiotisch maatje. De universiteit parasiteert eerder. In en buiten de stad verschenen in de bouwgeest van die tijd – oerlelijke – academische bunkers. Zoals de oercontinenten traag uiteen dreven, zo ontstaan in Leiden ‘academische’ wijken.

Hoe dat kan uitwerken, bleek van de week weer ’s . Geheel in overeenstemming met de ingezette koers en ook volgend uit in de afgelopen paar jaar gezette stappen als het opheffen van het LAKtheater, maakt de universiteit nu steeds concretere plannen duidelijk voor het Witte Singel Doelencomplex. Da’s een gebied aan weerszijden van de Witte Singel waar zich universiteitsgebouwen bevinden, onder andere de universiteitsbibliotheek. Het Doelengedeelte bestaat deels uit huurwoningen, tussen Reuvensplaats en Doelengracht.

6

De universiteit wil in dit gebied ondermeer een ‘humanities campus’ beginnen. Niets nieuws. Wel nieuw is dat de universiteit het gebied graag als één geheel wil ontwikkelen en dan zitten die huurders – bij een onafhankelijke Leidse woningstichting – eigenlijk in de weg. Veel voorkomend conflict.

Idioot is het dat de directeur Vastgoedbedrijf van de universiteit stelt dat zij geen andere opties hebben, want de universiteit heeft zoveel geld in die bibliotheek gestoken dat zij nu ‘gevangen zit’ aan deze oplossing. Dat is dan in elk geval al heel slecht bestuur en beheer, als je jezelf zo klem zet. Maar kwaadmakend is de nonwaarde van dit argument.

Blijkbaar denkt de universiteit dat ‘miljoenen’ meer recht geeft. Want als het argument op de keper wordt beschouwd, dan kunnen ook al die bewoners stellen dat zíj hebben geïnvesteerd in hun huis, haard en woonomgeving en nu niet weg kunnen noch wíllen.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s