Klein irritant geëtter

Ooit een eind gewandeld met zand tussen je tenen? Of een kiezelsteentje in je schoen? Zo’n ienemienie klein steentje? Dat je na een paar kilometer het gevoel hebt dat je voet in brand staat? En na nog wat meer tijd je ontdekt dat er gewoon bloed op je wandelsokken zit? Omdat je, eigenwijs, dacht wel door te kunnen lopen met dat zand of dat steentje. Dat doe je één keer en, tenzij je een ezel bent, daarna niet meer.

Kleine dingen met grote gevolgen, zullen we maar zeggen.

We kijken zo makkelijk over kleine dingen heen. Veronachtzamen ze. Of interpreteren ze vanuit eigen perspectief, terwijl een ánder perspectief relevanter is. Klinkt vaag? Lees eens mee…

Stel je woont in een rijtjeshuis. Bij jou in de straat is het een zootje qua zwerfvuil. De vuilcontainer is altijd vol. Uit het huis naast stijgen de vreemdste geuren op; de buren zijn mensen die een exotische taal spreken, anders ruiken en andere gebruiken hebben. Je grootste bezit, een oude auto, kun je met moeite in de straat kwijt, laat staan voor de deur parkeren, Het is druk. En laten we vooral niet vergeten dat het naakte feit dat je hier woont tégen je werkt; zeker bij het vinden van werk en sinds kort ook bij het online (postorder)bestellen.

Je bent een tweede of derde generatie allochtoon – iemand van andere etnische afkomst – en wordt daarop aangekeken; terwijl je juridisch gewoon een volwaardig Nederlander bent. Nergens kun je het hard maken, maar je vóelt gewoon dat anderen je minder vinden dan zijzelf. Je vóelt dat je nergens wordt aangenomen omdat je meer moet bewijzen dan anderen.

Het zijn stuk voor stuk weg te rationaliseren feiten, als mensen zulke verhalen aandragen om aan te geven dat het niet verwonderlijk is dat zij zich gedragen zoals zij zich gedragen. Wat we níet zien, is dat de opstapeling van ‘kleinigheden’ leidt tot grote irritaties, tot grote onvrede, tot het gevoel te worden buitengesloten. Dat geldt voor de bewoner van een volksbuurt die nooit als eerste wordt opgekalefaterd. Dat geldt voor een jonge allochtoon.

Het wegdraaien van ‘de samenleving’ is een gevolg van zulke kleine steken. Het is helemaal niet zo onvoorstelbaar dat je je eigenwaarde herstelt via eigen normen, eigen rolmodellen, eigen doelen. Waarom je neerleggen bij die van degenen die je toch al de indruk geven je niet al te serieus te nemen?

Schoppen. Treiteren. Uitdagen. Provoceren. Dát is, denk ik nog steeds, is wat veel mensen in die situatie laten zien. Sissende en rochelende jonge Marokkanen wéten dat het niet wordt gewaardeerd en doen het dus juist. De autochtone jongere met de nazi-symbolen op z’n jas: is het écht, of is het provoceren?En wat zou de diepere verklaring kunnen zijn voor het fenomeen dat veel volksbuurten een cultuur kennen die min of meer diametraal tegenover die van de ‘betere klasse met smaak’ staat?

Het is geen goedpraten. Zeker niet. Maar als ik kijk naar bijvoorbeeld de discussies over de islam dan valt keer op keer op dat deze verklaring zelden tot nooit wordt meegenomen: dat het provocatie is in de soort ‘kijk mij eens iets doen wat jij niet fijn vindt’. Dat heeft niets met geloof te maken, dat heeft álles te maken met de wetenschap dat ‘wij’ dat geloof bedreigend en niet prettig vinden.

Hoe je dat oplost? In elk geval niet door (bewust? onbewust?) de feitjes, de zandkorreltjes, te bagatelliseren en net te doen alsof het allemaal ‘wel meevalt’. Dat doe je wel door de irritaties serieus te nemen, ook als ‘wij’ ze niet (direct) herkennen. Het wás een makkelijke oplossing. Het ís nu een moeilijkere, want ‘zij’ hebben ook door hoe ze ‘ons’ kunnen raken. Met zwartepiet, met confronterend gedrag en kleding; want het duurde allemaal te lang.

“Sla dan. Sla me dan” tegen je roepen, tegen een agent roepen. Dat is het eigenlijk. Uitlokken. Helemaal fout, maar ónvoorstelbaar?!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s