Kippigheid rulez!

Heb je het gelezen in de krant? Het bericht dat kinderen die veel buiten spelen minder kans maken op bijziendheid. Mooi verhaal, mooi pleidooi, ook omdat ik bij de groep mensen hoort die vindt dat kinderen móeten buiten spelen. Helemaal niet om anti-vooruitgangsredenen, maar eigenlijk vooral omdat ik ook tegen het houden van dieren in te kleine dierentuinkooien ben. Buiten spelen is niet een zuivere tijdsbesteding, maar ook een belangrijk leerproces. Denk ik. Kinderen hóren zo te spelen. Het organisme mens heeft die fase altijd nodig gehad, dus waarom nu plots niet meer?

Maar eigenlijk was mijn eerste reactie toen ik het las, een iets andere. Vanaf mijn achtste, zo ongeveer, heb ik een bril. “Een bril, dat ben ik”, zoiets. Uit de periode dat ik ‘aan de bril moest’, kan ik me nog goed herinneren dat ik de raad kreeg ‘niet in bed, met een lampje, onder de dekens te blijven doorlezen’. Ik vermoed dat dit een raad van m’n moeder is geweest, want in diezelfde serie zit ook iets met ‘van in bed lezen, op je zij liggend, krijg je scheve ogen (qua scherpzien)’. Het zijn dan de jaren zestig.

Dat lezen kwam vast omdat ik een ziekelijk kind was. Althans, dat dacht de huisarts. Pas toen ik op m’n tiende in vliegende vaart naar het Juliana Kinderziekenhuis verdween om een levensreddende operatie te ondergaan, bleek dat ‘het zenuwelijertje, waardoor hij van nervositeit niet eet en alles uitkotst’ plat gezegd een alles afsluitende knoop in z’n darmen had. Een invaginatie. Enfin, wat dan ontstaat is een jongetje dat veel leest. Wat moet je anders? Wat mij betreft, klopt het onderzoek; alhoewel ik eerder iets zou beweren als ‘binnen zitten en lezen leiden eerder tot bijziendheid’. Maar de onderzoeksopzet staat díe conclusie vast niet toe.

featshowimg_jdy17_1600_1600-700x455

Toch denk ik dat er een kern van waarheid in zit. Het is ook iets wat me intrigeert: hoe momenteel de mens ook fysiek verandert. Kinderen die weinig buiten spelen. Dat verwijt ken ik ergens van. In elk geval al uit de tijd dat het kinderspeeldomein werd verpest en opgeëist door en voor auto’s. Op straat spelen is nu nog mogelijk op een fractie van de plekken waar wij vijftig geleden nog konden spelen. Maar ook de binnenshuis aanwezige verleidingen: de tv, en vooral de digitalisering. Kinderen, zo beweert men dan, zitten ‘teveel achter de computer’.

Of dat nu wel of niet zo is, is eigenlijk al een achterhoedegevecht. We zítten midden in een situatie waarin de computer en het gedigitaliseerde, onomkeerbaar, bepalend zijn. Met welk gevolg?

De eerste gedachte van veel mensen is dat die gevolgen voornamelijk sociaal en verstandelijk zullen zijn. Daar twijfel ik aan. Natuurlijk zie je nu verschrikkelijk veel beweging, maar of de mens in essentie aan het veranderen is? Nog steeds is de belangrijkste communicatievorm het gesproken woord en niet één van de social media. Die voegen toe, verrijken. Nog steeds is er een onder- en een bovenlaag, zijn er misbruikers, zijn er platte winstzoekers, nog steeds zijn we niet echt anders geworden. Wel is de snelheid van alles toegenomen en het feit dat we dat als probleem zien, betekent dat we als organisme, als mens ons (nog?) niet hebben aangepast. The survival of the fittest, weet je nog?

Fysiek lijkt er echter wel iets te kunnen gebeuren. Da’s de ellende van ons lichaam: dat kunnen we als individu uitwonen of verpesten, of tot tempel verheffen en onderhouden. Het zal me dan ook niet verbazen als de eerste aanpassingen aan die nieuwe wereld fysieke zijn. Het is al duidelijk dat computerwerk fysieke gevolgen heeft: obesitas, maar ook gewrichtsaandoeningen door het vele zitten. In dat patroon past die bijziendheid ook.

Nog een generatie of wat en mensen zijn klompen vlees die, vanachter jampot-dikke brilleglazen, computers hanteren. Klompen vlees die, omdat ze niet (veel) meer bewegen eigenlijk in een virtuele wereld zijn gaan acteren. Stomweg omdat mensen elkaar niet veel meer ontmoeten. Té dystopisch, maar het nadenken waard.

Want tot waar laten we het gaan? Als kinderen nu al niet eens meer fatsoenlijk op straat kunnen buiten spelen. Dat zullen we vijftig jaar geleden vast óók een belachelijk idee hebben gevonden.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s