Waar Leiden wijkt

Leiden is altijd een stad van ‘burgers en studenten’ geweest. In vervlogen tijden waren dat echt twee sterk gescheiden werelden, waarin studenten ‘heeren’ waren. Da’s al lang geleden en verdwenen.

Toen wij in Leiden kwamen wonen – zo’n vijfendertig jaar geleden – belandden we midden in de stad, op het Kort Galgewater. Dat was toen een duister, stil straatje met zicht op de Blauwpoortsbrug. “Hebben jullie dáár op kamers gewoond? Gave plek” krijgje nu te horen. Tóen was Leiden niksig, doods.

Om een voorbeeld te geven: de stad kende haast geen terrassen (noch ander straatleven). Ik kan me herinneren dat Het Huis de Bijlen een terras begon bij de Morspoort, en Sjaak Veringa z’n roeibootjes. Hele kleine flakkerende kaarsvlammetjes van hoop. Als je de de stad nu ziet….

Er is heel veel veranderd. De grootschalige kaalslag die stadsvernieuwing heette (en in Amsterdam tot de Nieuwmarktrellen leidde) ontdeed de stad van z’n bouwvallen, krotten, leegstaande fabriekspanden. PvdA-wethouders/onderkoningen leidden de stad nieuwe tijden binnen. Voortvarend, achteraf niet altijd even gelukkig.

Toch is Leiden geen stad van vernieuwing. Leiden is een stad van tradities.

Dat is eigenlijk best vreemd, met een bevolking die vrij dynamisch is. Studenten wonen ‘slechts’ enkele jaren hier. De stad is kampioen ‘inbreiden’ en ‘compacte stad bouwen’, maar toch zitten we tegen de grenzen aan. Er wordt op ieder vlekje groen geloerd: ‘kan dat bebouwd?’. De – laten we duidelijk zijn: noodzakelijke – bouwdrift loste een groot deel van de woningnood op, maar liet Leiden in stand als ‘stad met verdomd weinig openbaar groen’.

Toch is het karakter van de stad populair. Het provincialisme viert hoogtij: ambitie om groots, meeslepend en leidend te zijn, gecombineerd met een invulling die het net-niet is. Het is bijzonder te zien dat de stad trots is op z’n nieuwe parkeergarages, z’n nieuwe bedrijventerrein, z’n universiteit. Evenementen worden bijeen geschraapt om ze, onder één noemer, de allure van een groter evenement te geven.

Dat is nu eenmaal Leiden. Niet meer of minder. Een rustig stadje, waar net iets meer gebeurt dan dat de stoplichten werken. Een stadje ook waar allerlei groepen proberen de stad te vormen naar hún idealen. Een stadje waar informele netwerken nog steeds belangrijk zijn. Een stadje waar ‘waarheid’ niet zo duidelijk is, maar wel wordt gecreëerd. Een stadje waar het uit maakt wie wat waarover zegt. Een doodgewoon stadje. Rustig (té rustig, wat mij betreft).

Leiden is zomers dynamischer dan jaren geleden met volle terrassen. Dan vormt de stad een levende prentbriefkaart, waarin velen willen wonen. Da’s wel een probleem.

Het is lucratief om hier een huis te bezitten. Alhoewel – nu, eindelijk – grotere hoeveelheden ‘studentenflats’ worden gebouwd, is de druk op de (binnen)stad nog steeds groot. Eerlijk gezegd, ben ik wel benieuwd in hoeverre de ‘universiteitsvlucht’ naar Den Haag die nu gaande is niet ook wordt ingegeven door de betere voorzieningen daar, waaronder goedkopere kamers. Maar grosso modo hoef je in Leiden niet direct bang te zijn dat je veel zult verliezen op een huis. Zelfs in deze tijden geldt nog ‘wat de gek er voor geeft’ (hetgeen betekent ‘zorg dat jíj die gek niet bent).

Per wijk, per buurt en per woning verschilt dat. Maar de druk is best hoog, In de stad zie je dat nog steeds terug in de vorm van de huisjesmelkers. Dat is zo’n traditie die eindelijk eens een keer met wortel en tak zou moeten uitgeroeid. Het gaat al beter dan halverwege de jaren zeventig. Toch is en blijft het zottigheid dat jonge mensen voor 30m2 – en dat is gróót in die wereld – €700 per maand betalen. Dat ín zo’n kamer dan ‘een keuken’ en ‘een douche/wc’ komen, waardoor huursubsidie binnen bereik komt. Dat het met de elektra ongeveer zó is gesteld: één of twee wandcontactdozen van waar uit een netwerk aan verlengsnoeren zich vertakt.

Het prettig provincialisme is dan plots uit beeld. Dan heerst de harde euro. Jammer genoeg.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s