de pro-innovatie bias

“Als het erop aankomt, geef ik mijn data liever aan een beursgenoteerd bedrijf dat over vijf jaar nog bestaat dan aan een starter op zijn zolderkamer.”

Het staat er echt. Ik heb het twee, drie keer gelezen en net zitter over tikken. Wat je las, is een citaat uit de De Volkskrant van zaterdag 25 april, over medische data. Een goed stuk, dat moet gezegd, waarin duidelijk wordt gemaakt dat het leuk is (gezondheids)data te verzamelen, maar dat die zonder kennis feitelijk waardeloos zijn. Meten, meten, meten; de waan van het decennium. Ik schreef er al vaker over.

Degene die hier aan het woord is, ken ik als iemand die bevlogen strijdt voor inzet van technologie in het belang en in handen van de patiënt. Een paar jaar geleden hebben we daarover eens een lang telefoongesprek gevoerd. Ik zie mezelf nóg door de tuin benen, pratend als Brugman om hem te overtuigen van ‘de andere kant van technologie, die niemand wil zien’. Ook toen had-i al de houding van “bijsturen”. Daar geloof ik dus niets van, dat dat werkt.

“Het zijn geen schurken”. Ook dat staat er echt, en het gaat over Apple en Google.

Dat de huidige generatie tech-profeten té optimistisch is – of te weinig oog hebben, willen zien voor keerzijdes – is van alledag. In een standaardboek over innovatie – The Diffusion Of Innovations – vind je het terug als de ‘pro-innovatie bias‘. Persoonlijk vind ik die hele generatie voorspellers en aanjagers niet zo interessant; anders dan dat ik heb ervaren dat in die groep heel áárdige mensen zijn. Pas volgende generaties, die minder behept zullen zijn met het euforisch gevoel dat ‘nu álles zal veranderen’, zullen relevante stappen zetten.

Natuurlijk zijn het geen schurken. Witte boordencriminaliteit wordt deels juist gekarakteriseerd door het gedeïndividualiseerde karakter: het systeem lokt het uit, het systeem staat het toe, het systeem maakt het niet onmogelijk. Het systeem. Het systeem krijgt de schuld. Die vergoelijking ‘het systeem verbiedt het niet’ is een wonderlijke, afkomstig, als ik me niet vergis, uit de boeken van Joris Luijendijk over zakenbanken. De mens ontslagen van iedere moraal en morele afweging, want als het niet expliciet is verboden, mag al het andere. Normen en waarden? Blijkbaar te vaag. Het is naïef in die situatie te denken in termen van individuele schurken. En dus ontstaan er Systemen van het Kwaad.

Maar het meest verontrustend – of misschien wel mijn idee bevestigend – is dat eerste citaat.

Een ‘beursgenoteerd bedrijf’ in de orde van grootte van Amazon, Google, Apple of Microsoft, maar ook Facebook, hebben maar één belang: hun aandelenkoers. Ik vind het dan ook stuitend te lezen dat iemand die ik zag als ‘bevlogen voor de goede zaak’ zich met huid en haar overgeeft aan die krachten. Dat er al discussies worden gevoerd over de extreem gevaarlijke positie van dergelijke bedrijven – ondemocratisch geleid noch gecontroleerd, terwijl ze wel degelijk als nieuwe staatsmacht moeten worden opgevat – was al een teken aan de wand.

Klap op de vuurpijl is dat het dé dooddoener voor innovatie is, waarin bestendiging prevaleert boven verandering. Het gebruikte argument is hét meest gebruikte argument om niet te veranderen. Bijna woordelijk gebruikte een directeur dit argument om níet te kiezen voor open source software maar voor een (dure) leverancier: dat was minder risicovol! (Raad eens hoe het nu met hun CMS gaat….) En hier gebruikt iemand die zichzelf geportretteerd ziet als voorvechter, als innovator, deze argumentatie?! Dit zou de weg zijn waarlangs de patiënt, jij en ik, zeggenschap en zelfbeschikking krijgen? Door hun positie in handen te leggen van bedrijven die streven naar winstmaximalisatie en beurswinst?!

Ach, kom nou, als je dát gelooft, heb je werkelijk geen idee welke machten er spelen die níet technologisch zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s