het syteem betaalt, en bepaalt

In die vreemde periode tussen slapen en waken kunnen plots van die beroemde geniale invallen voorkomen, van die momenten dat plots álles helder, verklaarbaar en begrijpelijk is. Van die momenten die, als je doorschuift naar je waakstaat, je je niet meer net zo helder herinnert om ze vast te leggen. In dit tijdsgewricht van doelmatigheid moet dat zorgwekkend zijn voor sommigen: al die geniale ideeën die verloren gaan, al die lucide droomoplossingen die als sigarenrook verwaaien.

Sommige blijven wél hangen, in brokstukken dat wel. Het eist dat je een millimeter in denken opschuift, maar dan héb je ook iets.

Zoals velen hebben wij automatische incasso’s lopen. Je kent ze wel; ergens geef je toestemming aan iemand anders om zonder jouw tussenkomst geld van je rekening af te schrijven. Handig, want al die acceptgiro’s (van vroeger) gaven heel wat kopzorgen, toch? Handtekening zetten, envelop zoeken én posten. Dan mag de digitale handigheid de envelop hebben uitgeschakeld, de betalingshandeling blijft. Dan zijn automatische incasso’s handig, toch?

Nou. Da’s de vraag. Over het algemeen gaat het goed. Maar wij hebben al meegemaakt dat onze hypotheekverstrekker – toen ASR – de incasso’s liet versloffen, door een ‘systeemfout’ bleek later. Jammer genoeg is het maar relatief wie de fout maakt. Als schuldenaar moet je zelf controleren of de incasso is afgeboekt, zo bleek. Ik weet niet of jij dat doet, maar wij deden dat niet zo heel vaak. De winst van die ‘automatische’ incasso is immers juist dat je die stap elimineert. Sinds die ervaring hebben wij de automatische incasso’s danig terug gesnoeid. Overigens erkende ASR indertijd schuld – het bleek duizenden mensen te zijn overkomen – en is er een acceptabele betalingsregeling getroffen.

Die millimeter opschuiven plaatst jou en je inkomen in een net andere verhouding.

Je hebt een zak(je) met geld verdient. Dat staat ergens op een bank (ik neem aan dat niemand meer een loonzakje met écht geld krijgt). Maar voordat jij je geld (te zien) krijgt is er al het een en ander van afgeboekt: de hypotheek/huur, nutsvoorzieningen, telefoon, internet/tv-abonnement, talloze goededoelen, verzekeringen (vast veel te veel), tijdschriften en sportschool. Het voelt een beetje alsof jij én anderen uit dat zakje met geld putten. Alsof niet jij meer beslist wie wat waarom en wanneer betaald krijgt. Alsof je een soort overschietend restje krijgt nadat anderen hun deel hebben geïnd.

Een vervreemdend idee is het wel: dat anderen uit jouw portemonnee geld kunnen halen, óók als jij toestemming gaf. Geld en betalen wordt al steeds onzichtbaarder doordat het digitaliseert. De vraag die nu komt, is wie nog de macht heeft: jij, of ‘het systeem’. Mijn onrustige gevoel? Dat het systeem autonomer en autonomer wordt totdat de situatie ontstaat dat je betalingen automatisch gaan en jij nog hand- en leefgeld krijgt. Best eng.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s