Help! Help me!

Het was een vertrouwd geluid in een verder stil dorp: de dreunende motoren van de Orions. Ze hoorden bij het dorp. Of het nu de oefenvluchten waren waarbij de vliegtuigen landden en meteen weer doorstartten, om na een rondje boven zee het trucje te herhalen, of de ochtendvluchten die patrouilleerden boven zee op zoek naar onderzeeboten. De laagvliegoefening vlak boven het zeeopppervlak, alsof het een show was voor het zomers strandvolk. Maar de meeste indruk maakten ze als het KNMI storm had aangekondigd. Als je dán de Orions hoorde, was het bijna altijd om de motoren warm te laten draaien, gereed om zo snel als mogelijk weg te vliegen op zoek naar een stormslachtoffer. Storm en warmdraaiende Orionmotoren horen sindsdien voor mij bij elkaar.

We hebben ze ook vaak genoeg horen vertrekken; soms voordat het nieuws van vermiste schepen en drenkelingen was gebracht door de media.

525px-Orion_p-3c_boven_noordzee

Het is een enorme machinerie die in gang wordt gezet als eenmaal alarm is geslagen. Een machinerie van het soort dat in Nederland dagelijks tientallen malen wordt gebruikt. Alarm slaan. Het gebeurt zo vaak. Ongure sujetten in duistere auto’s in de straat, waarvan je denkt dat die ‘een pand voorverkennen voor een inbraak’? Bel de politie. Brand, boom omgevallen of poes Tijger in de boom? Brandweer. Een ongeval met letsel? Bel de ambulance. Iedere stadsbewoner is vertrouwd met het gegil en gejank van sirenes. Als het meezit, van een helebóel sirenes op weg naar het brandpunt van aandacht.

Toch is er een soort alarm dat anders lijkt te zijn. iedere dag wordt er duizenden malen gedrukt op het rode knopje van een personenalarm. Iemand heeft dan een gevoel van nood en roept om hulp. Soms is het een equivalent van het belletje dat moeders(!) gaven aan zieke kinderen om te ‘bellen als je wat nodig hebt’. Soms is het een signaal van een machteloos op de grond liggende oudere. Maar altijd is het een roep om hulp.

In de personenalarmering zit iets vreemds. Eigenlijk, zo lijkt het, willen de verbonden hulpverleners dat je alleen belt ‘in noodgevallen’. Maar wat is ‘nood’?

Vanzelfsprekend, als je op de grond ligt en niet overeind kan komen. Dat is nood. Maar wel lastig als je nu net op dát moment je alarmbel niet om hebt, of als het systeem niet werkt. Beide heb ik meegemaakt en in beide gevallen lagen oude dames een hele dág respectievelijk een uur of twee op de grond. Het alarm kun je ook gebruiken als je duizelig wordt, een aankondiging van een beroerte, een hartaanval. Ook terecht, als je de helderheid van geest nog hebt die de bijbehorende paniek teweegbrengt.

Maar wat doe je als je in de jaren daarvoor duidelijk is gemaakt dat een personenalarm er is ‘voor échte noodgevallen’? ‘Echte nood’. Enig idee wat dat is, waar de grens ligt?

Echte nood wordt bepaald door de gebruiker, niet door de hulpverlener. Ofwel, íedere alarmering is in principe terecht. Dat zal de thuiszorg misschien niet leuk vinden. Maar zíj bepalen de hoogte van nood niet. Waar de een de pijn van een val acceptabel vindt, zal de ander al piepen bij bloed uit een schaafwond. Maar ook: waar de een niet meer onder de douche vandaan kan komen, of zo grieperig is dat er geen brood kan worden gemaakt, de braakneigingen groot zijn, of het toilet te ver. Nood is niet hetzelfde als doodsnood.

Het wrange is dat met het klimmen der jaren de zelfredzaamheid van mensen afneemt. Voor een gezond jongmens is een stevige griep geen reden om geen brood te kunnen smeren en beleggen. Ook een snelle ren naar het toilet om ofwel van boven ofwel van beneden leeg te stromen, is geen onoverkomelijk probleem. Niet dat het aangenaam is, maar ook jij weet dat je het nog haalt. Maar wat als dat een probleem is? Als je weet dat je het zo ongeveer zeker níet haalt? Dan gebruik je dus de alarmknop. Want de nood is niet voor iedereen hetzelfde.

De Orions zijn gelukkig ook geregeld uitgevlogen vanwege vals alarm. Maar ze vlógen. Dat kostte bákken met geld. Ik houd m’n hart vast voor onszelf als we worden geconfronteerd met thuiszorg die óórdeelt dat we geen noodhulp hadden mogen vragen. Die niet óns angstgevoel serieus neemt, maar de targetsvan de manager. Targets die zijn gebaseerd op de aanname dat nood objectief en meetbaar is vast te stellen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s