Ieders verantwoordelijkheid. Nou, en?!

Vanavond viel in delen van Leiden de straatverlichting uit. Niet overal, want in onze straat was het even schemerig als altijd. Dat heb ik gecontroleerd door naar buiten te kijken.

Op social media verschenen berichten dat “het licht in Leiden uit is”. Naar aanleiding daarvan gebeurde er iets nadenkenstemmends: om dat te kunnen controleren, moest ik gericht naar buiten kijken, naar de lantaarnpalen. Blijkbaar is het echt zo dat de moderne mens zich terugtrekt in zijn eigen domein en de buitenwereld aan z’n lot overlaat?!

Dat is een te boude bewering.

Maar desalniettemin is er een waarheid in te vinden. Als ik jou vraag wat je nu – het is avond, 19.59 uur – weet wat er rond je huis gebeurt; weet je dat dan? Open raambedekking of gesloten? Maakt het uit? Hoeveel contact heb je met de buitenwereld wordt niet alleen door je gordijnen bepaald.

Geluid is er ook zo een. Hoe vaak reageer je op opvallend andere geluiden in de straat? Op een voorbij rijdende vrachtwagen? Op een harde knal? Luid sprekende mensen? Sta je dan spiedend en turend voor het raam om uit te zoeken wat er buiten gebeurt? (Ik wel. Maar ik weet van mezelf dat ik nogal nieuwsgierig kan zijn….. Bén.)

Nieuwsgierigheid? Dat speelt vast een rol. Maar als je je perpectief maar een ietsiepietsie verandert, is het vooral een controle op de veiligheid van je directe omgeving. Wat veroorzaakt waarom de afwijking. Mij lijkt dat een goede reden even een blik naar buiten te werpen.

Toch zie ik het zelden gebeuren. Het beeld van door de kier tussen zware overgordijnen glurende buren is inmiddels iconisch voor een overdaad aan sociale controle. Of dat zo ís, vraag ik me af.

De publieke ruimte is al decennialang aan het reduceren tot een restverschijnsel. Rest in de betekenis dat steeds minder mensen zich lijken te bekommeren over die gemeenschappelijke ruimte. Terzijde, dat is anders dan dat niemand een óórdeel heeft over die ruimte: het is er smerig; het is verkeerd ingericht; er wordt te weinig opgetreden. Want zélf doen we het (uiteraard) beter.

De soep wordt nagenoeg nooit zo heet gegeten als opgediend. Dat geldt ook hier. Mensen zijn gevarieerd genoeg om over één kam te scheren.

Toch vind ik voldoende materiaal om serieuze vraagtekens te plaatsen bij hoopgevende geluiden als leven we in smart of creative cities, als zijn burgerinitiatieven een meer democratische oplossing dan een plan van een gemeenteraadslid, of alsof buurtbeheer béter werkt (dan wát?). Al dergelijke ontwikkelingen eisen betrókkenheid. Is die betrokkenheid niet breed verspreid en gedragen, dan houd ik ‘alleen maar’ mooie beelden en verhalen over. Maar van wie, over wat?

Het is niet defaitistisch bedoeld, maar wel als vraagteken bij claims over draagvlak. Daarin slaan we nu wat door. Mogelijk omdat de turbulentie het moeilijk maakt te bepalen wie of wat nog te geloven. Heel valide, maar het ontslaat ons niet van het stellen van de vraag hoe publiek gedragen een publieke ruimte, of plan daarvoor, eigenlijk is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s