Onterende dood

De foto stond vandaag in de De Volkskrant, in de rubriek waarin Hans Aarsman commentaar levert op foto’s; de ene keer zinniger dan de andere. Persoonlijk vind ik ‘m in de loop van de tijd steeds ‘gezochter’ bezig gaan. Alsof er altijd iets vermeldenswaard is in de achtergrond, letterlijk of figuurlijk. Eigenlijk gebeurde dat nu ook weer. Mij is onduidelijk waarop de suggestie is gebaseerd dat dit een stoffelijk overschot is van iemand die is gestorven aan een slagaderlijke bloeding (die op zijn beurt het gevolg is van een granaatinslag en de daarop volgende rondvliegende scherven).

Photo 05-02-15 20 52 33

Aan foto’s zoals deze zit een aspect wat ik eigenlijk niet vaak, nooit terug zie in commentaren: de houding waarin lijken liggen. Ik ervaar die als onterend; er is geen enkele reden om enig decorum in acht nemen. Da’s ook logisch. Maar het is wél het kenmerk op basis waarvan ik denk dat je echte lijken van bijvoorbeeld filmlijken kunt onderscheiden. En plots gestorvenen van langzaam stervenden.

Er bestaat, denk ik, geen enkel filmlijk dat er als een echt lijk uitziet. Als een onteerd menselijk lichaam, dat willekeurig tegen de grond is gekwakt in de vreemdste verwringingen. Maar altijd die kracht van decorumverlies. Deze man ook; zoals hij daar ligt als een ledepop. Achteloos losgelaten door een poppespeler en daardoor in elkaar gezakt met opgestroopte jas en een arm die vreemd in de jasmouw steekt. Hoe vaak zie je dat wel niet? Dode lichamen met kleding die – waarom? waardoor? – opstroopt, of broeken die mysterieus zijn afgezakt.

Het valt me zwaar er woorden voor te vinden. Foto’s zoals deze zijn esthetisch mooi: het mistiggrijs en de paar kleuren werken prima, net als de voorbijganger die ongetwijfeld iets dácht van de fotograaf en het tafereel. Maar het moeilijkst is een gevoel van voyeurisme. Dit is/was een mens. Een mens die er nu onteerd bij ligt. Alsof je dit beeld niet hoort te zien.

Da’s de ellende met de dood.

2 thoughts on “Onterende dood

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s