Steenetende roofdieren

Photo 20-12-14 11 39 30

Het moest snel, deze foto zaterdagochtend, en dus niet op de compositie letten. Over de belichting had ik al helemaal niet veel te vertellen. Dat besluit zo’n eigenwijze iPhone zelf wel.

Zaterdagochtend fiets je met een ietwat duf hoofd door Leiden – de nacht ervoor nacht waren we met een theatergezelschap om 01.00 uur terug komen rijden uit Leuven. De aankondiging van storm (en later op de dag ook regen) was duidelijk merkbaar, alhoewel dat ook stramme spieren konden zijn. Zo’n geestestoestand waarin je niet echt alles opmerkt wat je zou kunnen opmerken. Daas noemden ze dat in Den Haag.

Voor de foto moest ik zelfs nog even een stukkie terug. Heel even zag ik aan de andere kant van het kanaal dat, eindelijk, was begonnen aan het slopen van het oude postkantoor. Eindelijk, want in Leiden kan het ‘best wel’ lang duren voordat er iets gebéurt. Maar wellicht is dat overal zo en ook niet echt verandert. Wellicht ben ik, zijn wij, veranderd door onze omgeving die instant behoeftebevrediging mogelijk maakt en dús versnellend werkt. Vlug, vlug, vlug. Het klassieke, onbewezen, adagium dat goede managers zich laten herkennen aan hun snelle beslissingen, ongeacht het resultaat. ‘Liever íets beslissen dan niet beslissen’. Dat het postkantoor eindelijk aan de beurt was, had me wel bereikt. Maar omdat ik hier steeds minder fietste, had ik het nog niet met eigen ogen gezien.

De reden om de foto te maken, is de schoonheid van dat moment. Niet dat dat op de foto staat. Dat kan ik niet vatten in beeld. Ondermeer vanwege de haast. In mijn geval om op de markt te komen voordat de dagjesmensen daar in grote getale zouden rondhobbelen. In een flits zie je dan die twee grote monsters met hun bekken een weerloos gebouw verorberen. Als je goed kijkt, zie je achter de lantaarnpaal, die danig in de weg staat in dit beeld, nog een derde; een kleintje, een peuter die kruimels wegwerkt.

Voor mij is het een teken dat het er leeft, dat een stad leeft en verandert. Een biotoop is. Net als de natuur wordt er gegeten en gegeten worden, leeft en sterft het. Fietsen die je haast voor je ogen ziet verdwijnen. Eerst een wiel er af, dan een stuur, pedalen, een zadel, remmen, nog een wiel, tot er een kaal skelet blijft waar in de zomer planten langzaam overheen gaan woekeren. Het ecosysteem Stad. Prachtig.

En nu happen die machines stukken weg uit de onbeschermde buik van dit gebouw. Het is een manier van werken die in mijn jeugd niet bestond. Destructie ging er toen heel anders aan toe. Grote sloopkogels ramden een gebouw tegen de vlakte. Of, zeldzaam geluk, het gebouw werd gesloopt door z’n benen er onder uit weg te blazen: bhwammmm. In een wolk van stof steeg het gebouw op uit het dagelijks zicht. Hopen puin restten.
Nu gaat dat allemaal subtieler. Panden, hele wijken, worden met beleid gesloopt. Dat wat herbruikbaar, gevaarlijk of kostbaar is, wordt voorzichtig verwijderd. Uitgebeend blijft het skelet wachten op die laatste grote eter: de grijper en z’n maatje vergruizer.

Het duurt nu allemaal langer, zo lijkt het. Langer omdat het in het zicht gebeurt. Je hebt geen gedoe meer met het sloopafval dat naderhand nog eens moet worden gesorteerd. Uiteindelijk komt het uit de lengte of de breedte: ofwel vooraf ofwel achteraf scheiden. Ik ben steeds meer voor vooraf; niet vooral omdat dat doelmatiger en millieuvriendelijker lijkt te zijn.

Nee, het slopen door het gebouw weg te eten heeft traagheid tot gevolg. Dat op zijn beurt laat de stad nog meer leven en ons dat beleven. Je ziet in de loop van een periode gebouwen sterven, verdorren, verrotten en verdwijnen. Het is té melodramatisch om te beweren dat het de kans geeft te rouwen of afscheid te nemen. Wel laat het je zien hoe het gebouw er van binnen uit zag, waar mensen woonden of werkten. Het klinkt misschien raar – met de meeste gebouwen heb ik geen emotionele band – maar het is best wel mooi.

2 thoughts on “Steenetende roofdieren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s