Werkloze Zwartepieten

Hij is weer weg; Sinterklaas. En ook de discussie over Zwarte Piet is weggeëbt. Tot na de zomervakantie van ’15, als er weer een poging wordt ondernomen. Zoals ook de met vuur en zwaard ten strijde tegen consumentenvuurwerk ten strijde trekkende (moraal)ridders dan weer actief worden. Het is hun goed recht. Net als het mijn goed recht is beide te beschouwen als volslagen irrelevant door de manier waarop ze worden gevoerd. Geen debat of zelfs maar gesprek, doch het dwingend willen opleggen van de wil van een minderheid.

Wat echter verontrustender is, is dat dergelijke acties de aandacht wegtrekken van waar het werkelijk om gaat. Zo’n zwartepietendiscussie moet gaan over vooroordelen. Dat is niet alleen breder dan racisme, maar ook moeilijker. Iedereen doet er nameljk aan, óók degene die beweert 100% zuiver te zijn. Mogelijk is dat zelfs een groter gevaar: menen dat je niet bevooroordeeld bent.

“Je hebt het nodig op je werk, in je communicatie met anderen.” Een gewone zin. Waarover het gaat, maakt niet uit. Mij gaat het even over dat ene woordje. Werk.

Als je je druk maakt over de onbewuste beeldvorming die plaatsvindt via het Sinterklaasfeest, dan zou je je al jaren enorm druk moeten maken om beïnvloeding die véél relevanter is: die waarin veel grovere indelingen en beeldbepaling wordt gebruikt. Een beetje opgeleid mens weet allang dat we vrouwen systematisch wegzetten als minderwaard(ig). Het gebeurt subtieler, maar het gebeurt nog steeds onveranderd. De tijd dat je als vrouw op je trouwdag werd ontslagen, kennen we niet meer. Maar dat vrouwen zo weinig doordringen in de hogere echelons van bedrijven is een uiting van hetzelfde verschijnsel, zij het onzichtbaarder gemaakt. Het is immers eigen schuld. Vrouwen hebben immers geen doorzettingsvermogen, een laag zelfbeeld, weinig opofferingsbereidheid en al helemaal weinig ambitie. Toch opvallend dat dat allemaal sterk mannelijke referenties zijn.

Dat ‘werk’ is er ook een. Waarom wordt er eigenlijk zoveel gerefereerd en opgehangen aan werk? Inmiddels is toch wel duidelijk dat ‘werk’ níet zaligmakend is, en dat te veel en te hard werken ziekmakend, zelfs dodelijk, kan zijn? Inderdaad, het zijn de mannen die dat nog niet in de gaten hebben. Die hebben het idee dat hard werken tot je neervalt net zoiets is als de hoge sociale status die een goede jager had in het stenen tijdperk.

Hert zou een veel betere ontwikkeling zijn als de Zwartepietendiscussie zich zou verbreden naar al die andere vormen van vooroordelen. Natuurlijk, het probleem is dat die stukken moeilijker en complexer zijn dan het – met onjuiste argumenten ook nog – aanvallen van een kinderfeest. Racisme?! Sta eens stil bij al die andere vormen van indelingen. Een gehandicapte is geestelijk dom. Een dwerggroeiend mens ook, net als de meeste mooie vrouwen. Als je altijd benadrukt dat ‘werk’ belangrijk is, gaat dát je identiteit bepalen. Let wel, je identitéit. Dan wordt alles wat je doet als niet-werk waardeloos; hoe hard je dat ook ontkent. Een Leidse wethouder sprak recent de woorden dat-i “een voorzitter van een Raad van Bestuur ontmoette die een paar keer een wethouderssalaris verdiende en toch voorzitter van een speeltuin was. Om voeling te houden met wat in de samenleving gebeurt”.

Die zin moet je even laten bezinken. De twee functies zijn scherp gescheiden. Sterker, de zin impliceert dat de vrijwilligersbaan een duidelijk lagere status heeft. Dat we blij mogen zijn dat deze man dat doet. En dat op zijn beurt is weer gebaseerd op zijn status als voorzitter RvB. Alsof je dan geschikt bent om in een vrijwilligersorganisatie als gelijke te opereren. Alsof een sporter politiek commentator is. Alsof onbezoldigde werkzaamheden door willekeurig wie kunnen worden gedaan. Alsof ‘minder betaald’ hetzelfde is als ‘makkelijk voor iedereen’.

Als we de ophef over Zwartepiet eens opvatten als een generale repetitie. Dan kunnen we ons nu gaan bezighouden met wat er werkelijk toe doet: vooroordelen en de gevolgen voor de samenleving.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s