Waarin politieke partijen er niet toe doen…

Ik ken een VVD’er. Ik ken wel meer VVD’ers, blijkt. En ik ben niet bepaald VVD-ig. Eigenlijk is het nog sterker, want de bedoelde VVD’er is plaatselijk politicus. Dan kan ik niet volhouden dat ik ‘het niet wist’. Als ik erbij stilsta, doet dat er ook niet toe. We kennen elkaar niet zó goed om te beweren dat het diep gaat, maar de gesprekken zijn altijd als tussen kennissen; gebaseerd op wederzijdse interesse. In de jaren tachtig heb ik dat in Leiden al ’s eerder meegemaakt. D66’er ben ik evenmin, maar in die periode zaten in de Leidse politiek een aantal mensen die me wel bevielen, als mens. En ook nu ken ik, op dezelfde manier als de VVD’er, een D66’er.

Nu bestaat mijn kennissenkring uit allerlei soorten en types mensen. Zoals ik met muziek om ga, met literatuur, theater; zo ga ik om met mensen. Een omnivoor, met maar één criterium: ligt het me? (en bij ‘mensen’: liggen we elkaar?). Mij verklaart het waarom ik moeite heb mensen te volgen die zich kunnen beperken. Toen ik mijn werk twee jaar geleden kwijtraakte, heb ik een half jaar ondersteuning gehad van een bekend coachingbureau. Op zoek naar ‘m’n passie en m’n metier’, wellicht ken je het wel. Samen met hen, vond ik die niet. Stomweg omdat ik veel teveel interessant vind en iedere beperking een amputatie vind. Al die kennissen zijn alleen daarom al even waardevol; niet om allemaal hetzelfde te zijn, maar juist verschillend.

Die Leidse politici zijn interessant. Ik heb het eerder al ’s vertrouwen in de persoon genoemd die me laat kiezen. Nog steeds denk ik dat dat ook zo is. In een situatie waarin kan kiezen op basis geduldige papieren partijprogramma’s en afstandelijke verkiezingspraatjes, zal ik vast anders stemmen. Eigenlijk zou ik dan níet moeten stemmen. Immers, ik doe het dan niet overtuigd, maar ‘omdat het moet’. Moet?! Hoezo? Dus ik móet de minst-slechte keuze maken? Da’s werkelijk iets principieel anders dan je stem uitbrengen op iemand of een partij die jouw mening, jouw opstelling in het leven vertegenwoordigt. En inderdaad, dat gaat nooit voor honderd procent lukken. Maar voor minder dan 90% zou ik het niet moeten doen, laat staan 60%.

Gloort aan de horizon dus het afzwakken van politieke partijen als we zoveel decentraliseren naar gemeenten?

Eerlijk gezegd, denk ik van wel. Je bent al snel geneigd te denken dat de versplintering in de Tweede Kamer en de diverse gemeenteraden daarvan de voorbode zijn. Dat is deels waar. Maar het zijn nog wel eerder signalen ín de politiek dat partijdiscipline te beklemmend werkt. Maar het is wel een beeld wat weleens veel langer blijft bestaan en veel uitgebreider kan worden dan nu: een sterk versnipperd democratisch beslissend orgaan, bestaand uit eenmansposities en een enkele grotere. Waarom? Omdat net zoals je kennissenkring – hoop ik -, net zoals de echte wereld, ook een parlement pluriform is. En met name op lokaal niveau zal dat kunnen gebeuren. Niet omdat je daar de raadsleden in het wild op straat kunt tegenkomen – dat geldt ook voor landelijke politici – maar omdat je álle lokale politici tegen het lijf kunt lopen en niet slechts eenlingen.

Ook dat worden weer spannende tijden. Menigeen voorziet een vergaande decentralisatie naar ‘de basis’, en die koers lijkt op dit moment ook de waarschijnlijkste. Maar tegelijk worden er geluiden gehoord dat ‘we’ vleugellam worden als teveel losse stemmen zich met besluitvorming bemoeien. Ofwel, al die losse partijtjes zouden onwenselijk zijn. Kiesdrempels gaan dan (niet) de oplossing brengen. Want wáár leg je de grens? In een land waar wordt beweerd dat de meerderheid noch de minderheid dwingend kan zijn, moeten béide dus gehoord kunnen worden. Dat wordt dus nog wat voor politieke partijen die in termen van partijstandpunten, -lijnen en -discipline denken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s