De stad van halverwege

Ooit, op een blauwe maandag, heb ik op een HTS gezeten. Bouwkunde. Een mooi vak, maar qua aansluiting op de HAVO een ramp. En dus struikelde ik over alles wat op een exact vak leek. Vooral ‘hogere wiskunde’ heeft in een half jaar al mijn liefde voor wiskunde de nek omgedraaid. Met, ik meen, drie van de zestien vakken voldoende droop ik af (na al een half jaar veel lessen te hebben gemist. Zoveel anders is iedere generatie jeugd niet). Maar onder de voldoendes zaten vakken als bouwkunst, bouwkunde en kunstgeschiedenis. Die laatste was best lastig. Maar alledrie hebben ze me in de loop van de tijd geregeld voldoende kennis opgeleverd.

In de jaren negentig verhuisde het jongerencentrum waar ik als bestuursvoorzitter én vrijwilliger actief was van een schoolkelder naar een geheel tot jongerencentrum verbouwde boerderij. Van alle verhalen en herinneringen zijn er waarin die bouwkunde-wijsheid van pas kwam. Zo moest er een luchtverversingsinstallatie komen. Een groot apparaat met ook grote buizen die in- en uitgaande lucht wegbliezen. Wat doe je dan? Op de HTS had ik geleerd en onthouden dat je iets of goed moet kunnen wegwerken of juist benadrukken. Halfslachtig wegwerken werkt verstorend en is lelijk. En dus kwam de machine als een soort kunstwerk, verlicht en al, gewoon in het zicht te hangen (eerlijk gezegd, ben ik er nog steeds niet uit of het trucje eigenlijk wel werkte).

Dat ‘alles of niets’uitgangspunt werkt over het algemeen wel. Abri-beheerders ontdekten jaren geleden al dat goed onderhouden abri’s – bus- en tramhokjes – minder uitdaagden verder misbruik te te worden dan halfgesloopte of vervuilde. Vuil en vernieling trekken vuil en vernieling aan. Het is allemaal familie van elkaar: half is slecht. Die luchtververser past ook in de traditie van vernielde bushokjes. De boodschap is dat objecten zórg moeten uitstralen. Anders is de boodschap eerder dat niemand zich er echt om bekommert en dus is het de vraag waarom jij, de vandaal, dat dan wél zou moeten doen. Niet dat de redenering van de vandaal klópt, maar het werkt ongeveer zo wél.

Neem een gribusbuurt. Ik durf te wedden dat dat een buurt is die er uitziet alsof niemand zich erom bekommert. Je kent het wel: slechte straatverlichting, zwerfvuil, hoge parkeerdruk, enzovoort. Gribus is een openbare ruimte waar is gecapituleerd voor nonchalance. Overigens, die straatverlichting is echt belangrijk. Steden waar kwistig is gestrooid met die gelige natrium gasontladingslampen ‘vanwege de sfeer’ roepen net zo vaak gribusgevoelens op: slecht zicht en slecht zichtbaar zijn.

Zaterdagavond fietste ik door Leiden. Dat is zo’n ‘we maken het gezéllig’stad, mét gasontladingslampen in nep-klassieke armaturen. Op sommige plekken werkt het eventjes. Daar waan je je met dat licht in een andere eeuw. Maar inmiddels lijkt het alsof Leiden meent dat je die context terughaalt door het licht aan te passen. Context is echter méér dan de straatverlichting. Toen de lampen gewoon waren, was de samenleving een stuk langzamer, in vervoer én in denken. Dat is niet meer. Vaker is het gribus.

Photo 22-11-14 21 58 56

Een Leidse straat. Eigenlijk zelfs een straat die zou moeten bruisen. Er zijn cafe’s, restaurants, eethuisjes, winkels en woonhuizen. Maar bruisen doet het er niet. Het is zo’n straat die het nét niet heeft. Daarvan heeft Leiden er veel; straten en pleinen die niet uitnodigend zijn. Als je goed kijkt, zie je ook de onbewuste boodschap dat het een straat van niemand is, een straat waar haast niet naar wordt omgekeken en waarvoor niemand écht warm loopt.

De winkeliers hebben blijkbaar een afspraak over kerstverlichting. Ieder jaar schuiven ze hun kerstversierde vlaggenstok in de houder. Jammer genoeg is dat een zooitje: de verlichting is grotendeels (deels) defect. Click maar eens op de foto en zoek de drie sterrenverlichting. Je vindt een stuk verlichte staart, een verlichte kern, een gat in de ster, ze zo meer. Het oogt daardoor als een armoedige kermis waar de feestverlichting haveloos erbij hangt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s