Jan Tromp is 65, en dus oud

Hij heeft de timing precies goed. Of pech. Jan Tromp klaagt in de De Volkskrant over verplicht pensioen.

Van de week had ik een gesprekje over het nut van een vakbond, van een CAO, van arbeidsregelingen. Over pensioenleeftijden. Zo’n gesprek waarin de tegenwoordig modieuze houding is dat vakbonden ‘uit de tijd’ zijn, een CAO onzin want ‘dat kan ik zelf wel’ en pensioen te betuttelend is.

Gelul.

Wat opvalt, is dat degenen die o zo graag ongebonden willen zijn degenen zijn die uitsluitend vanuit een eigenbelang redeneren. ‘Ik heb niets aan een CAO’. In de veronderstelling dat ‘ik’ het voor zichzelf beter kan regelen. Voor zichzelf. Een vakbond wordt ook zo benaderd: de eigen loopbaan benadelend. Heerlijk: egoïsten aan het woord.

Niet dat ik ga verdedigen dat de gegroeide situatie moet worden verheerlijkt. Zoveel is wel duidelijk: de arbeidsverhoudingen zouden best wel eens kunnen veranderen. Kúnnen. Want hoe je het wendt of keert: de basis is nog steeds een arbeidscontract. ZZP’ers zijn getalsmatig wellicht in opkomst, maar merendeels is ervoor als verlegenheidsoptie gekozen: geen werknémer kunnen worden en dan maar ‘zelfstandige’ worden. Hopen is wat ik doe; ik hoop echt dat de ZZP’er en de netwerkeconomie de norm worden. Vooralsnog is het ijdele hoop.

Wat ook opvalt, is dat de voorstanders van het individuele zelf meestal op een of andere manier gearriveerd zijn. Zoals de schapen buiten de kudde ook niet graag binnen de kudde willen zijn. Da’s makkelijk praten, want het ís zo dat je in een situatie kunt zijn waarin het collectief je afremt. Belasting betalen; ook zoiets naars voor de meervermogenden. Kan de rest niet harder werken? Onderwijs voor hoogbegaafden: toch jammer dat zij – hun ouders – menen dat het draait om prestatie en niet ook om sociaal wezen leren zijn.

Het is goed dat er een verplichte stop is. Niet voor de bevoorrechten, maar wel voor de minder mondigen. Jan Tromp noemt ze niet. De mensen die tot de ontevreden werknemers horen: meer dan de helft van het totaal!. Voor het gros van de mensheid is het pensioen nog steeds wél een bevrijding. Inderdaad, voor degene die wél het geluk had op de plek van z’n dromen terecht te komen niet.

Maar het meest verontrustend is dat ook Tromp denkt dat pensioen betekent uitgeteld en afgeschreven. Welnee, je bent niet meer verplicht (in loondienst) te werken. Uitbuiting ligt verder weg dan ooit. De gepensioneerde is de Zelfstandige Met Geld, zoals ik schreef. Jan Tromp sombermanst over het verlies van z’n geliefde schrijfwerk. O? Maar da’s niet zo. Hij kan door blijven schrijven. Zoals iedereen kan blijven werken.

Maar wellicht is ‘zijn passie’ helemaal het probleem niet. Is zijn probleem dat hij per sé op de plék wil blijven zitten waar hij zat. Ietwat conservatief, maar à la. Het gaat dan niet over passie. Gebruik dat dan ook niet. Niet voor niets is het meestgehoorde geluid van vrijgestelden dat ze nu dingen doen die hen écht interesseren, dingen die mogelijk loonvormend niet interessant zijn. Dát is passie. Ga dan schrijven voor een andere krant, een ander medium, of wordt in positieve zin boventallig als ZMG’er.

Natuurlijk is iedereen het erover eens dat iedereen moet kunnen blijven doen wat-i goed kan, leuk vindt. Die mogelijkheid moet er zijn en die mogelijkheid is er ook. En ik bepleit het ook: geef al die vrijgestelden nu eens de ruimte om hun vaardigheden in te zetten. Maar da’s wel een andere insteek dan te doen alsof een grens stellen zo dodelijk is.

Want die grens Pensioen is overschrijdbaar. Misschien niet als werknemer, maar de moderne tijd kweekt in alle leeftijdsgroepen en alle lagen van de bevolking ZZP’ers. Eigen boontjes doppen, dus. Voor (vaak) degenen die zo’n hinder hadden van collectieven als vakbond en CAO.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s