Wanneer komt de splijtende schokgolf?

Innovatie is een nogal lastig begrip. Zeker voor diegenen die behoefte hebben aan vastigheid, is het een moeilijke. Innovatie laat zich namelijk niet voorspellen noch sturen. Dat wat we wel kunnen voorspellen en sturen, mag haast het etiket innovatie niet dragen. Niet voor niets wordt innovatie in die gevallen heel erg letterlijk genomen: ‘alles wat verandert’. En dus is ook de nieuwe verpakking van de tandpasta, de nieuwe omschrijving van de bedrijfsvisie, de nieuwe naam van de bestaande frisdrank: innovatie.

Zullen we daar maar eens mee ophouden?

Innovatie is onderwerp van veel studie en van veel boeken. Inmiddels weten we het in grote lijnen allemaal wel zo’n beetje. Hoe de diffusie van innovaties verloopt. En je nu dus mensen hebt die zichzelf om hen moverende redenen bestempelen als voorlopers, early adopters, terwijl dat een analytische categorie is. Er wordt lustig op los geraaskald op symposia, in workshops, vooral ook tijdens exclusieve invitational conferences: over rol, functie en business model van innovatie, over valorisatie en opschaling. Da’s goed. Vooral voor degenen die er aan verdienen.

Maar innovatie is helemaal geen onderwerp om op die (praktische) manier te behandelen. Innovatie is studie waard, zeker. Maar dan als sociaal fenomeen. Zoals we inmiddels snappen hoe het er in de samenleving aan toe gíng. Zoals we met alle kennis menen een multiculturele samenleving te moeten nastreven, maar niet weten hoe daar te komen. Omdat ‘sociaal’, ons bindmiddel, net zo ongrijpbaar en vervormbaar is als silliputty. Een mooie term daarvoor, met meer aspecten dan dit, is het concept liquid van Zygmund Bauman. Zijn schets, tussen twee haakjes, is absoluut niet vrolijkstemmend.

In Forbes stond een artikel over innovatie. Het aardige daaraan is dat het ging over het debat of we ons, als samenleving, op een stabiel plateau bevinden waarop weinig innovatie mogelijk en te verwachten is. Of dat we pas aan het begin staan van een enorme omwenteling. Het artikel één citaat wat mij uit het hart is gegrepen:

”…innovation, almost by definition, involves ideas that no one has yet had, which means that forecasts of future technological change can be, and often are, wildly wrong. A safe prediction, I think, is that human innovation and creativity will continue; it is part of our very nature. Another prediction, just as safe, is that people will nevertheless continue to forecast the end of innovation.”

Voor mij is dát inderdaad de kern: dat we mogelijkerwijs op weg zijn naar ontwikkelingen die we nu met geen mogelijkheid kunnen voorzien. Maar het kan dus ook zo zijn dat we daarheen níet op weg zijn. De toekomst is ongewis. Dat neemt allemaal niet weg dat het best wel zo kan zijn dat de heilige graal, de ontregelende vernieuwing, de disruptive innovation al in een schijngestalte is begonnen.

Waarom?

Denk bijvoorbeeld maar eens aan de privacydiscussie. Nadat in de jaren negentig het bestaan van Echelon al werd onthuld, komt er deze weken Prism bij. Een variatie op hetzelfde thema: we leggen vast en alles wat wordt vastgelegd, is te monitoren. Dat zijn publieke geheimen. Dat AH van de bonuskaarthouders weet wat zij in welke volgorde kopen, dat Google weet wat wij zoeken en vragen, dat de vervoerders weten hoe en hoe laat we reizen; we zijn gekend. En met social media is zelfs een der vluchtigste contacten, het informele gesprek, geformaliseerd, vastgelegd. En kan dús worden gevolgd.

Dat lijkt mij dus een ontregelende ontwikkeling van de allerhoogste orde: het verdwijnen van anonimiteit. Dát zou, lijkt me, een discussie vereisen die daar vanuit gaat. Wat doe je in en met een samenleving die geen anonimiteit meer kent? Wat zijn de effecten daarvan? Probeer je wanhopig terug te gaan naar een situatie van weleer?

Of proberen we een nieuwe modus vivendi te vinden?

Advertisements

5 thoughts on “Wanneer komt de splijtende schokgolf?

  1. PRISM. niemand wil zo’n totalitair regime. ik weet niet wat de uitkomst is maar de wereldwijde onvrede zal toenemen. overal zal de pleuris uitbreken. men haat de overheid. nu in Turkije. Sao Paulo. etc.

    privacy wil iedereen.

    • “We leven onze angsten”; ik weet niet meer wie dat ooit zei, maar het lijkt waar. Als je kijkt naar wat we níet willen dat gebeurt, maar tóch gebeurt: 1984 is er in iets andere vorm al en heel ver van The Matrix zijn we niet meer. Identiteitsdiefstal is er al. Kortom, de ellende is dat ‘we’ ontwikkelingen in gang zetten die een richting gaan die we eigenlijk niet willen. En dat ‘we’ bestaat niet in de zin van een mastermind.

      Ofwel, ik ben ook niet van het afstaan van privacy. Wel van openheid, maar dan ter beslissing aan onszelf.

      Uitgaand van de eerste alinea denk ik wel dat het goed is uit te gaan van een somber scenario en je de vraag te stellen: hoe ga je om met een alomaanwezig iets? Mijn idee is dat er dan geen privacy meer bestaat zoals we die nu kennen, maar dat er een nieuwe laag wordt geweven die wel zichtbaar is maar niet begrijpbaar. Een soort geheimtaal, dus. Zoals ooit de criminelen hun bargoens hadden.

      Maar ja…. De toekomst. Niemand kan er iets zinnige over zeggen. Alleen maar fantaseren. Misschien wordt het wel sprookjesachtig mooi, met niet werkende mensen die vrolijk door bergweides huppelen en het werk door machines laten doen.

      😉

      Verstuurd vanaf mijn iPad

      • wij bepalen met zijn allen de toekomst. wat wij willen dat gaat gebeuren. als we het maar echt gaan doen.

        dit is oplosbaar via eigendom. als mensen bezit zouden krijgen over hun eigen content dan wordt het een andere zaak. als de Amerikaanse regering via mijn domein gegevens bemachtigt dat plegen ze diefstal.

        ik verwacht twee dingen:
        – enorme toename van open source toepassingen
        – eigen cloud toepassingen die in het eigendom van de auteur/maker blijven / een decentrale oplossing

        bovengenoemde punten spelen al jaren, zeg maar vanaf de komst van internet. voor mij is decentraal het toverwoord. de verwachting. dat is een beetje het geval nu maar het eigendom van content is beroerd geregeld. en het aantal goeie oplossingen. maar dat gaat komen de komende tijd.

        heel veel mensen hebben dat precies zien aankomen. ik ook. het enige dat ik niet helemaal overzag is de cloud toepassingen. daar ligt ook een enorme belofte, dat in combinatie met decentraal en eigendomsrechten die goed geregeld zijn (eigen domein).

      • Aha. Nu wijken we ietwat af. Want ik denk dat we níet met z’n allen onze toekomst vormgéven. Bewust, dus. Ook als we allemaal die zeggenschap over ons totale leven zouden hebben, zullen de verschillen in tempo en kracht ervoor zorgen dat er een soort van autonome richting ontstaat als gevolg van de optelsom. Díe stuur je niet. En die bedoel ik.

        Als het nu al veel mensen niet zoveel uit maakt wat er met hun privacy gebeurt…

        Het is, kortom, chaostheorie: ogenschijnlijke chaos kent ook regelmatigheden, maar die zijn moeilijker te herkennen en niet te voorspellen. Nóg niet?!

        Verstuurd vanaf mijn iPad

      • Naar mijn idee is de tijdsgeest zeker voelbaar. Wil niet zeggen dat je alles precies weet, maar de grote stromingen wel. Ik weet nog dat ik ooit, lang geleden mijn muziek online aanbod. Heel veel verklaarden me voor gek. Nu doet iedereen dat. Ik voelde echt dat het onontkoombaar was. Lang verhaal.

        En ik moet het met mijn business ook. Nadenken welke kant ik opga, in samenwerking met anderen. Daar moet toch strategie achter zitten. Ik heb nooit gesnapt dat sommige managers het aan die strategische neus ontbreekt. Dan kun je je werk niet doen. Of noem het een onderbuik gevoel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s