Onbekend… met mate

Hebben de wijsgeren toch gelijk; buig als gras, graan, bamboe mee met de beweging… da’s een goede strategie om te overleven. Probeer niet hardnekkig te zijn; dan breekt het lijntje wellicht of wordt het buigen of barsten, voor jou.

Dat zijn de gedachten die me te binnen schoten toen ik dit artikel online las in The Telegraph: Why your brain loves music. Het is niet bepaald de krant die me trekt. Maar het onderwerp van het artikel wél.

Ken jij dit gevoel?

It (het onderzoek, JvdS) was led by Valorie Salimpoor, who was once so overwhelmed by hearing a Brahms Hungarian Dance in the car she had to pull off the road. Ever since she’s being trying to figure out why.

Mij komt het enorm bekend voor: dat muziek je zó grijpt dat je niet goed iets anders kunt doen dan er in opgaan, er in meegaan. Twittervolgers hebben het meerdere malen zien gebeuren: een reeks tweets over muziek die dwingend tot emotie leidt. De uiting daarvan is voor iedereen verschillend, denk ik.

Vanmiddag zat ik daar weer mee. Niet als probleem. Meer een soort van Invisible Hand die het onderwerp voor deze blogpost opdrong. Eerst was er, noodzakelijk, de muziek. Deze keer was het een album van ene Daan, uit België. Ik kende hem niet, totdat ik ‘m een jaar(?) geleden op de Belgische tv zag. Het gebruik van klassieke instrumenten – goed, ik zal eerlijk zijn: en de vibrafoniste – deed me tóch eens zoeken naar zijn muziek. Alleen het album Simple beviel me overigens.

Vandaag was ik ook op zoek naar een concert van Amy Whinehouse dat ik – ook al! – op België zag. Omdat ik meende dat ze vertelde dat ze per bus waren gekomen, dacht ik dat het in Schotland was. Voor deductie ben ik dus waarschijnlijk niet in de wieg gelegd: het was Ierland. Dingle. Een kerkje, maar wat voor een:

(Dit is, terzijde, zó’n mooi portret en optreden: zoek en gij zult vinden. Het is de moeite waard!)

Terwijl ik zo bezig was, grasduinde ik ook door allerlei anders. En daar vond ik een artikel met een plaatje waarvan ik dacht: Zie je nou wel…. Dit:

20130412-165216.jpg

Toch wel een beetje tot m’n verbazing staat het vol met dingen die ik ook doe en die me energie (creativiteit?) opleveren. Een uitzondering maakte ik voor ‘lijstjes’. Maar als ik beter nadenk: al die krabbeltjes links en rechts… Lijstjes?! In elk geval: muziek hoort er blijkbaar bij.

Why Your Brain Loves Music maakte een ander puzzelstukje duidelijk: we zijn dol op anticiperen, maar teveel onverwachte wending is verkeerd. Dan haken we af. Vandaar die wijsgeren. Die hadden het goed in de smiezen: stapsgewijs veranderen gaat beter dan proberen in één beweging 90, of 180, graden bij te sturen. Dat is ook precies wat iedereen die met innovatie bezig is, weet: de weerstand groeit als de verandering té groot wordt (en de gebruiker geen gevoel van controle meer heeft).

Nu ben ik geen muziekwetenschapper en wellicht interpreteer ik nu iets net té vrijzinnig; maar als je onderstaand citaat nu eens zou loslaten op verandering in het algemeen? Volgens mij klopt het dan volkomen: de té grote afwijking en het effect van het onbekende.

Anyone who’s studied music theory will have come across the “interrupted cadence”, which does actually what its name suggests. It seems to be leading to a close, but at the last minute swerves to an unexpected destination. We enjoy this, partly because it’s a pleasurable shock, but also because we know it will all come out right in the end.

More closely relevant to this new research is a book published more than 50 years ago by the music theorist Leonard Meyer. Entitled Emotion and Meaning in Music, it offers an entire theory of musical meaning based on a close examination of things like the interrupted cadence. Meyer showed how this mechanism of “thwarted expectation” only works when we know the style. Faced with a piece of Korean pansori music, most of us can’t predict how it will unfold, so our pleasure in the music is drastically reduced.

Ik neem nog een snel shotje, van iemand waaraan ik meen te zien dat de muziek recht zijn hersens ingaat en hij …. wég van de wereld.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s