Zielig zoekgedrag

Users are incredibly bad at finding and researching things on the web. A few years ago, I characterized users’ research skills as “incompetent,” and they’ve only gotten worse over time. “Pathetic” and “useless” are words that come to mind after this year’s user testing.

Zo. Wakker? Dat is van Jakob Nielsen. Dat citaat hierboven. De man die door velen wordt gezien als dé goeroe op het gebied van ‘gebuikerservaring’ oordeelt zo over jou, en mij, en de meeste anderen.

Nu ben ik geen blindvarende fan van Nielsen. Dat is zo’n beetje ontstaan in de jaren negentig(?), als hij met veel aplomb zíjn mening over de gebruikersinterface verkondigt: veel witruimte. Ik denk – nog steeds – dat scherminterfaces eigenlijk veel meer zouden moeten worden gezien als kunstuitingen. Dat betekent vooral dat er weinig tot geen wetmatigheden heersen, maar wel dat esthetiek een belangrijke rol speelt. Als een scherm zich toont; vind je het dan meteen mooi? Boeit het? Nodigt het uit tot verder dwalen? Dat zijn vragen die bij kunstwerken horen.

Maar ik weet wel een beetje waar de schoen wringt.

De basis is zo welbekend: het is enorm lastig om zoiets simpels als zoeken in software onder te brengen, omdat het zo complex is. Je mag het ook vertalen als: de mens moet zich aanpassen aan de voor de machine ontworpen logica.

Zoeken is werkelijk een van de complexere activiteiten die wij kunnen uitvoeren. Alhoewel ze ogenschijnlijk eenvoudig verloopt – we zoeken, meer niet toch? – werk je een heel scala technieken af. Het is geen vastomlijnd protocol, maar eerder een gebruikmaken van alle zoekervaring die je hebt opgedaan. Vaak begint het zoeken met gewoon rondneuzen en vernauwt dat zich meer en meer in de richting van de gerichte zoekvraag. Niet dat het allemaal netjes geordend verloopt. De meeste mensen grasduinen in hun technieken en combineren naar hartelust.

Da’s een beetje de ellende. Dat je aan de ene kant een bak Antwoorden hebt en aan de andere kant iemand met een Vraag. Hoe zorg je er voor dat die koppelen? Als Vraag en Antwoord zijn gekoppeld, is de reconstructie eenvoudig. Bij de start, als er nog talloze wegen naar Rome leiden, is het dat dus niet.

Ik moet zeggen dat Nielsen me weer wat tegen de haren in strijkt met zijn bevindingen. Ze kloppen wel, hoor. Daar niet van. Maar de conclusie zou niet moeten zijn dat de gebruiker het verkeerd doet en dat die niet voldoende snapt hoe de systemen werken. Het antwoord zou moeten zijn dat we nog steeds geen goede, generieke oplossing hebben. En dat we die, stel ik, ook nooit zullen vinden vanwege de veelheid aan zoekstrategieën en -vormen.

Als ik dit lees, bespringt me meteen de gedachte: daar gaan we weer, wíj passen ons aan. Dat heeft grote invloed, want je gaat op den duur ook op die geordende manier dénken en redeneren. Dat sluipt er in. Het idee dat je logisch in elkaar steekt. Dat je logisch redeneert. Dat je logisch ordent. Terwijl het andersom zou moeten: hoe kom je van A naar B, van Vraag naar Antwoord op een menselijke manier?

Misschien is het goed als je hier eens doorheen bladert. Over kunstmatige intelligentie en intuïtie.

Vergis ik me toch?!

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s