Zou ik me zó vergissen?!

Zekerheid en waarheid zijn, naar mijn mening, geen absolute grootheden. Ze bewegen, veranderen. Het belangrijkste is dat ze trager bewegen, als een soort van olie op de golven. De beweging wordt wat gedempt. De versnelling wat vertraagd. Daardoor kunnen we beter kijken en oordelen. Maar in dat proces zullen haast ongetwijfeld nieuwe zekerheden en waarheden ontstaan.

Net zoals jij heb ook ik behoefte aan die zekerheden en waarheden. Zonder die ontstaat paniek omdat je je nergens aan kunt vastklampen. En vastklampen is het, hoor. De paniek voel je (soms) even als je zekerheden en waarheden worden weggeslagen. Ik heb die situaties ooit life events genoemd: die momenten waarop je leven even op de kop gaat. En, inderdaad net als tijdens je eerste zwemlessen, het levert net zo’n angstgevoel op. Alsof je gaat verdrinken.

Zo’n soort van schok ging vandaag door mij heen. Heel kort.

Ik las deze artikelen in The Guardian: Paying to send emails will help consumers recognise the value of data en Who owns the future?

Esther Dyson ergert zich – blijkbaar al lang. Ik ken haar niet persoonlijk – aan email vervuiling. Dat doen er wel meer, denk ik. Wat zij doet, is terug grijpen op ons generieke ‘sturingsinstrument’: geld. In haar visie moet je betalen als je iemand wilt bereiken. In tegenstelling tot de post is dat niet een tarief voor het transport, maar een door de ontvanger bepaalde toegangsprijs. Die kun je ook nog laten variëren: familie gratis (of juist niet), vrienden een vriendenprijsje, werkrelaties een fors bedrag en marketingberichten een héél hoog bedrag.

In de visie van Dyson kun je overigens niet gaan verdienen aan je mail. Het geld zou direct moeten (kunnen) worden overgemaakt naar een goed doel van jouw keuze.

Wat me wel bleef dwarszitten, is dat deze aanpak wel heel selectief werkt. Niet op de manier die zij bedoelt: iedereen met een heel fors budget kan dus meer bereiken dan iemand die geen rooie cent te makken heeft. Ofwel, de inhoud van het bericht is volslagen irrelevant in dit plan. Daarmee is ook ‘het gesprek’ gedevalueerd of minstens bemoeilijkt.

Toch is de kans groot dat de richting die Dyson kiest, realiteit wordt. Eerlijk gezegd, vooral ook omdat we nog steeds alles met geld oplossen.

Met alle liefde wil ik bekennen dat ik niet heel erg onder de indruk van de goedwillendheid van de mensheid ben; en wel overtuigd van het corrumperend effect van geld. We zijn niet of-of (goed of slecht), maar en-en. Dat betekent ook dwat we nogal zwalken. Dat we ons gedrag vooral achteraf zullen rechtvaardigen. Maar vooral dat ons gedrag beïnvloedbaar is.

Dat is een terugkerend thema bij Jaron Lanier. Dus toen ik in dat artikel over Dyson dit las, zat ik rechtop:

And now Jaron Lanier, the tech veteran whose latest book is Who Owns the Future?, has described how the seemingly open, free and democratic internet has actually helped corporations, states and financial organisations to boost their wealth by building up vast hoards of information. This short tail is self-perpetuating, with these huge systems gathering big data archives that reinforce their computational and financial power.

Wacht even: “helped (…) to boost their wealth (…)”?! Hij maakt het nog steviger, volgens The Guardian:

Geeks are not necessarily egalitarians – far from it. Forget the veneer of T-shirts and flip-flops; for all the roots in hippy culture, it is a Darwinian world in which only the most successful are able to monetise their products. The author does not convince me that the internet, as it currently operates, reinforces inequality. But it is a point that policymakers and technologists should think more deeply about.

Ik denk dat het naïef is te veronderstellen dat technologische ontwikkeling altijd ten goede komt. Ja, dat komt-i wel, maar niet van iedereen. Dat gaat ook nooit lukken. Maar ik denk dat Lanier wel een punt heeft met zijn ‘het Internet leidt tot ongelijkheid’. De vraag is wíe daar profijt van gaan hebben en wie er slechter uit tevoorschijn gaan komen.

Ondertussen had ik dus zo’n schokmoment: zou mijn hoop op de zich nu ontwikkelende economische verhoudingen een ijdele blijken? Zouden de bestaande perverse krachten toch weer overwinnen? Zou er niet een nieuwe economische basis ontstaan, maar alleen een andere verdeling? Kortom, zou er dan toch niet zo heel veel veranderen? Laat staan iets fundamenteel?

Dat de tegenkrachten erg sterk zijn, is wel duidelijk. Maar het is toch wel erg defaitistisch nu al te denken dat het niets gaat worden. Alsof de toekomst wordt bepaald en is bepaald. Het is nog steeds een en-en mens. We kunnen kíezen. Het gaat nog heftig worden. Toch blijf ik vooralsnog goede hoop houden. De recessie – hoe wrang kan het zijn – zou weleens in het voordeel van verandering kunnen werken.

We zullen het zien.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s