Hoor spel

Soms duik je om onduidelijke redenen het verleden in. Herinneringen zijn wonderlijke fenomenen. Opgeroepen door geuren, geluiden of ook wel kleuren: bij voorkeur in combinaties. En het werkt ook vice versa. Eén van mijn sterkste jeugdherinneringen gaat gepaard met het dreunende geluid van heiblokken en de geur van vers asfalt. De jaren vijftig en zestig …. bouwen, bouwen, bouwen.

Een ander beeld is van een heel andere soort. De generaties vóór mij waren het allemaal nog niet gewend: televisie en popmuziek. Electrisch versterkte gitaren, nee, electrische gitaren; sommigen werd het teveel. Dit was je reinste barbarij. En met de televisie zou het knusse samenzitten in de huiskamer gaan verdwijnen. Da’s ook wel gebeurt. Maar eerlijk gezegd voor een aanzienlijk deel ook door de komst van het aardgas en de centrale verwarming die ineens een heel huis verwarmde.

20130219-190145.jpg

Wat verdween, is het hoorspel. En da’s eigenlijk best jammer. Ik moet eerlijk zijn en toegeven dat ik er maar een flintertje heb meegemaakt. In ‘mijn tijd’ waren die er nog wel, maar hun teloorgang was al ingezet. Toch kan ik me herinneren nog een enkele aflevering te hebben gehoord. De grap is dat ik geen idee meer heb wát ik hoorde. Het was iets detective-achtigs. Mijn gok zou zijn: Paul Vlaanderen. Maar dat kan helemaal niet. Die werden vlak na de Tweede Wereldoorlog uitgezonden. Mogelijkerwijs dat mijn ouders toen wel al mij dáchten en werkten, maar ik wás er nog lang niet.

Toch hebben die hoorspelen een biologerende werking als ik me ze nog kan herinneren. Het aardige aan hoorspel luisteren, is dat je nog veel zelf kan invullen. Qua geluid word je het verhaal verteld en krijg je de sfeer mee. De rest mag je zelf doen. Hoe zagen ze er uit? De boeven? De goeden? De straten waar ze liepen?

Het meest indruk maakte later de ontdekking hoe geluidseffecten werden gemaakt. De boeven op het grindpad. De piepende deur. De onweersdonderslag. De regen. De storm. Allemaal met veel liefde en vooral vakmanschap en inventiviteit gemaakt. Het is de tijd waarin ingeblikt geluid (nog) niet algemeen beschikbaar is. De inventiviteit die dat met zich meebrengt en eist, kan ik heel erg waarderen. Dan moet je verdomd goed kunnen luisteren om geluiden na te bootsen.

Het is, zijpaadje, ook weer een voorbeeld van innovatie. Ook toen was het het zaak een oplossing te vinden voor problemen die nog eerder aan de orde waren geweest. De generaties die daarna komen, kunnen zich daar op baseren. Feitelijk is het zware werk dan al gedaan en is het daarna een kwestie van vervolmaken, verfijnen. Da’s ook wat wij nu nog vaak meemaken: echte doorbrekende ontwikkelingen zijn zeer zeldzaam geworden. Innovatie is meer verfijning van bestaande producten en diensten. Productverbetering, dus.

Zoiets als hoorspelen zijn de moeite waard. Net als een boek lezen vanaf papier is het luisteren naar een hoorspel een wat vreemde, trage ervaring in deze tijden. Toch is het leuk om er eens tijd aan te besteden. Tot mijn verrassing – ik was hoorspelen echt volkomen kwijt geraakt – zijn ze er nog wel. Leuker, er worden blijkbaar weer nieuwe versies van de klassieke verhalen gemaakt.

Eigenlijk moet je niet on demand luisteren. Wat ik me ervan herinner, is dat een groot deel van de lol ook zat in de gedachte dat er veel meer mensen op dat moment zaten te luisteren.

20130219-185856.jpg

2 thoughts on “Hoor spel

  1. Kijk eens op de site van de hoorspelfabriek. Niet oud spul in een nieuw jasje, maar mooi gemaakte nieuwe hoorspelen! Op de radio slechts te beluisteren aan de randen van de nacht.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s