Jullie zijn een met ons

Een toerist in een vreemde stad.

Dat zijn van die mensen die zo heerlijk onverwachte bewegingen kunnen maken met hun auto. Je zíet ze al zitten: “Nee, het centrum is híer linksaf. Nú!”. En, hup, daar schiet de auto onverwacht de zijstraat in. Om vast en zeker iets verderop klem te lopen op ons onovertroffen tekortschietend bewegwijzeringssysteem.

Dat zijn van die mensen die veel te langzaam voor je lopen – jij hebt áltijd haast – met een overgesimplificeerde plattegrond van de stad in de hand. Van die dingen waarmee je nog net kunt uitvogelen waar het noorden is. Om ermee door straten en steegjes te dwalen, willen ze nog weleens tekortschieten.

20130217-195357.jpg

Dat zijn van die mensen die – je hebt nog steeds haast, hè – het openbaar vervoer ophouden. Of doordat de buschauffeur ze niet kan uitleggen hoe ons onovertroffen OVsysteem werkt of omdat in de trein de conducteur niet gelooft dat ze niet wisten dat Den Haag Hollands Spoor echt iets anders is dan Den Haag Centraal. En dat dus tegen mensen die een dagje naar Den Haag gaan.

Dat zijn de mensen die uit de richting België Nederland binnenrijden bij Breda. En daar worden geconfronteerd met de stompzinnigste borden die je je kunt voorstellen: wilt u naar Amsterdam, volg dan eerst de borden Rotterdam. Het kan ook net iets anders zijn. Maar voor mij is het nog steeds een raadsel welke idioot zich hier heeft verplaatst in de positie van de toerist.

Toerist zijn we allemaal wel ’s geweest. Sommige mensen in europese landen. Anderen zijn wereldwijzen en zagen wellicht veel exotischer plaatsen. Maar allemaal kennen we het gevoel ontheemd te zijn, een kat in een vreemd pakhuis. Dat je effe niet helemaal zeker bent van je positie.

Dan is het prettig als iemand je de helpende hand toesteekt. Dat doen we best wel veel met toeristen (met uitzondering van die ene rare rol van automobilist; die blijft vaker asociaal). Uiteraard komt het ook voor dat de toerist een chagrijnige Nederlander treft; we mogen dan wel de mening zijn toegedaan dat we top of the bill zijn, ook die hebben weleens een offday. Maar meestal zie je ons toch wel optreden als hulpvaardige mensen die geen enkel probleem hebben iemand de goede kant op te sturen. Of het nu een binnen- of buitenlandse toerist is of een diplomaat dan wel een buitenlandse werknemer.

Wacht. Buitenlandse werknemer.

Die term gebruikten we ooit voor mensen die pas kort in Nederland wonen en werken en waarvan we verwachten dat die langer blijven. Ze staan ook bekend als gastarbeider – als we nog denken dat zij er tijdelijk zijn én wij ze Vrágen te komen – en later als allochtoon. Da’s vreemd.

Er is een groot verschil in behandeling tussen mensen die vreemd zijn in ons land en eigen inwoners. Die eerste geven we ietsje meer sociaal krediet dan de tweede groep. Dat is niks bijzonders. Jij en ik hebben dat vast in het buitenland zelf ook meegemaakt. Van de eigen groep verwachten we dat die weet hoe de vork aan de steel steekt, hoe zaken zijn geregeld en hoe ‘het’ in Nederland er aan toe gaat.

Dat we dus zoveel problemen hebben met ‘allochtonen’ is dus een goed teken.

Blijkbaar is het inmiddels zover dat we grote groepen voormalige allochtonen zien als ‘ons’. Dat zou verklaren waarom er soms zo spastisch wordt gedaan over omgangsvormen. Het gaat helemaal niet over ‘wij’ en ‘zij’. Het gaat over ‘ons’.

En zoals het al eeuwen is, zo is het nog steeds. Er zijn binnen dat ‘ons’ lagen en groepen. Sociologen noemen dat sociale stratificatie. Een subtiel proces waarin je plaats in de sociale pikorde wordt vastgesteld. In dat proces speelt je afkomst een belangrijke rol. ‘ Van goede komaf’ geeft je een voorsprong. En andersom: die verhalen dat je beter niet in een bepaalde buurt of straat kunt wonen, zijn waar. Niet alleen de kansen zijn niet gelijk, zeker de startposities zijn dat niet.

Dan is het extra zwaar voor nieuwkomers. Die hebben nog geeneens een historische basis om vanuit te starten. Dat wordt dus je ‘binnen vechten’. Precies dat is dan ook wat je ziet gebeuren.

Persoonlijk vind ik dit dus een heel ingewikkelde situatie. Het voorgaande snap ik; en ik denk dat het een goed teken is dat we eigenlijk al bezig met ‘ons’. Maar tegelijk ervaar ik bij mezelf ook wrevel over dat ‘invechten’. Wrevel over jongeren die het nog steeds nodig vinden uit te dagen, te zuigen, te provoceren. Van die jongeren die op straat naar je spugen, die heel bewust hun luidsprekertjes van de telefoon in het OV gebruiken, die bewust gebrekkig Nederlands praten, die denken dat voor hen geen (verkeers)regels gelden. Die groep mag wat mij betreft onmiddellijk worden opgevoed.

20130217-195428.jpg

Gelukkig is het een achterhoede die zich zo gedraagt. Sowieso is het, denk ik, leeftijdgebonden gedrag en zie je dat in alle lagen van de bevolking – zij het meer of minder. De voorhoede en de middenmoot is jammer genoeg niet beeldbepalend. Die zijn inmiddels al lang ‘ons’. Denken dat het een semantisch probleem, een woordspelletje is, is kortzichtig. Door de debiel ooit verstandelijk gehandicapt te noemen, veranderde zijn situatie geen spat. Door het woord allochtoon te vermijden, maken we vooral iedereen onzeker over wat wel en niet mag worden gezegd. Het verandert geen spat aan de situatie van ‘de allochtoon’.

Ons kent ons. Zo eenvoudig is dat niet. Een toerist behandel je als toerist, als een gast. Maar als de gast te lang blijft of te hoog van de toren blaast, gaat dat over. Heel fijn, want het zadelt mij – en ik denk heel veel mensen – met een probleem op. Mijn oplossing, als het dat al is, is iedereen maar als gast te behandelen. Okay, met uitzondering van die vervelende jongeren, zónder uitzondering.

Als ik nu eens iedereen als mens zou benaderen en me niets van de benaming aantrek. Misschien is dat iets: bekijk het maar met politiek correcte benamingen. Wat we dóen, is waarom het gaat.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s