Als meligheid kwaadaardig wordt

Die kleine Franse generaal heeft ons uiteindelijk ook plezier gebracht. Goed, als gevolg van zijn megalomane ideeën zijn er honderdduizenden doodgebleven: in armoede of anders wel ergens in Rusland. In 1841- inderdaad, voordat er computers en het internet waren – is deze infographic gemaakt van zijn waanzin: een afbeelding die weergeeft hoe het machtig keizerlijk leger wordt gedecimeerd, ondermeer door de weersomstandigheden.

20130123-164346.jpg

Napoleon bracht ons echter ook onze achternamen. Dat leidde meer dan een eeuw later tot lagereschoollol. Of het nu nog gebeurt, weet ik niet: in een telefoonboek een ‘rare’ achternaam opzoeken en doe dan bellen. Lachen, hoor: ringggg, ringgggg, “met Gulden”, “Hi, Hi, zijn uw kinderen de kwartjes?!” en dan snel ophangen. Naaktgeboren. Koekenbakker. Van ’t Eind. Een voor je gevoel eindeloze hoeveelheid mogelijkheden was in het telefoonboek verborgen. Overigens; een belangrijk detail was wel dat je rekening moest houden met de telefoonrekening.

Het verschijnsel staat bekend als meligheid. Een aanval van flauwe grappigheid. Van grappen waar je eigenlijk helemaal geen lol in kunt vinden, maar die op dat moment tot slappe lach leiden. En slappe lach, weten we allemaal, is de ergste soort: onbeheersbaar. Eén keer in die modus geschoten, zul je hem moeten uitzitten en wachten tot de lachstorm is uitgewoed. Daarna is vermoeidheid je lot, want die lachbui heeft heel wat spieren geactiveerd.

Meligheid is een ‘kwaal’ die we meestal toeschrijven aan mensen onder de 18; of 17 of 16 of 19 maar daaromtrent. Volwassenen zouden er niet zoveel last van hebben. Dat verklaart deels ook waarom scholierenlol niet (altijd) wordt begrepen door ouderen. Die zijn niet melig genoeg meer. En dat is op zich ook wel goed, want teveel meligheid wordt ronduit onaangenaam. Meligheid heb je niet in de hand.

Dat is het probleem van de GeenStijl’s en PowNed’s van deze wereld. Zij denken continue meligheid troef te kunnen zijn. Maar dat gaat niet. En dan krijg je dus grappen die bij velen kant en wal níet raken. Dan krijg je de categorie sléchte grappen en mislukte interviews. Stomweg omdat de ander de meligheid niet oppakt. Want, ja, meligheid moet je delen om het te ervaren.

Dat neemt niet weg dat het mensen eigen is om af en toe toch op die manier te ontspannen. Dat volwassenen minder vaak melig (lijken te) zijn, betekent niet dat er geen enkele interesse is in ‘platte humor’. Zo af en toe van die televisieprogramma’s kijken waarin andere mensen de stomste capriolen uithalen, is best wel gezond. En als er dieren in voorkomen, genieten we nog meer blijkt. Ik moet bekennen dat ik toch heel wat domme kattencapriolen heb gezien.

Het is wel een uitermate belangrijk verschil; dat tussen genoeg en teveel. Dat tussen meligheid zoals ook jij het vast herkent uit je schooltijd en de schurende aanpak van bijvoorbeeld PowNed. Geforceerde meligheid werkt niet goed. Jammer genoeg betekent dat ook dat de inhoud niet goed aan de orde komt. PowNed stelt geregeld wél relevante onderwerpen aan de kaak. Maar ja, die vorm, hè. Alsof je belt met de heer Gulden en vraagt of z’n kinderen kwartjes zijn.

Sinds kort kunnen we zelf ook weer een beetje aan de slag alsof we in dat telefoonboek grasduinen. Facebook introduceerde Graph; het makkelijkst te onthouden als de mogelijkheid om te zoeken naar mensen met verschillende eigenschappen. Dat is handig, dacht Facebook. Dan kun je mensen met vergelijkbare interesses als die van jou zelf vinden. En je kunt meteen aangeven dat ze in de buurt moeten wonen. Of van een bepaalde leeftijd zijn. Of….

Gelukkig waren er ook mensen die onmiddellijk ook de verdergaande consequenties zagen. Als we in Facebook en op andere plekken al die persoonlijke informatie opsloegen, dan is het ook mogelijk met al die gegevens leuke dingen te doen. Toch?

En dus zijn er, als demonstratie, Graph searches gemaakt van ‘getrouwde mannen die van prostitutie houden’ en ‘moeders van joden die van spek houden’. Ik vond ze hier, want dit is nog niet voor alle stervelingen weggelegd.

Er is een grote kans dat er golf van ‘meligheid’ gaat ontstaan. Zo’n situatie waarin we een tijdje de meest idiote combinaties uitproberen. Gewoon, omdat dat mogelijk is. ‘Blonde negers die in Japan zijn geboren’. ‘Politici die in de komst van buitenaards leven geloven’. Van die combinaties die meer of minder onwaarschijnlijk zijn. En dus leuk. Even. Na die golf gaan we ongetwijfeld over tot de orde van de dag want de meligheid blijft niet zo lang leuk.

Tenzij er kwaadwillender met GraphSearch wordt omgegaan. Tenzij er mensen heel gericht gaan ‘wroeten’. Dan is de lol er snel af en wordt GraphSearch een instrument van de kwaadaardigheid. Die optie is er echt. Kijk maar naar de doorgeslagen lolligheid van GeenStijl en PowNed.

Ik vind dat je niets op vóórhand moet verbieden of affakkelen, maar het is en blijft noodzakelijk sceptisch, cynisch en kritisch te zijn. Met een neutraal instrument als een hamer sla je immers óók iemand de hersens in, terwijl dat ‘echt de bedoeling niet is’. Niet iedereen is goedbedoelend melig en waar stopt het dan?

Daarover gesproken: dan moet je dit filmpje over de Facebookplannen kijken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s