Social media en arbeidsrelaties: een moeizaam huwelijk

Is werk nu echt een andere wereld? En denk je echt dat die zijn te scheiden? Dat je de deur achter je dichttrekt en niet alleen in een andere rol maar in een ander toneelstuk staat? Ik denk van niet.

Altijd leuk als je in je vriendenkring een rechter hebt. Ik heb er eentje en ik leer ieder gesprek weer hoe goed het is om zaken van meerdere kanten – en dan vooral de andere – te bekijken. Pas geleden zat ik met haar te praten over ondermeer de invloed van social media op arbeidsrelaties. Het is me weer een beetje duidelijker geworden hoe rechters redeneren, op dit punt. Maar ik blíjf vinden dat ik gelijk heb, zij het ietsje minder.

20130119-195255.jpg

Tot waar gaat de bemoeienis van een werkgever met een werknemer? Voor mij is dat de vraag. Kijk, dat een werkgever zich niet heeft te bemoeien met de manier waarop jij je kinderen opvoedt: da’s duidelijk. Dat-i geen zeggenschap heeft over jouw huisinrichting: ook duidelijk (zelfs als je bij een interieur-ontwerper werkt). Het menu: geen zaak voor de werkgever, terwijl de eerste borden ‘U nadert de grens’ vast al zijn te zien. Iedere dag pizza en cola kán niet gezond zijn. Dat leidt vast tot ziekte en daarmee reikt het menu, via jou, tot in het bedrijf. Niet eens een stap verder maar wel meer besproken: sport. Waarom zou ‘de werkgever’ de gevolgen moeten dragen van een sportblessure? Word het geen tijd bepaalde sporten tot eigen risico voor de werknemer te verklaren?

Met dat menu en die sport ben je al op een hellend vlak. Want het is niet het menu of de sport die de werkgevers interesseren; het is de staat waarin hun productiemiddel werknemer zich bevindt. Díe kan onder druk komen te staan door een ongezond menu of een risicovolle sport. Met die discussie begeef je je té ver in het privé domein. Een werkgever huurt een hoeveelheid tijd van de werknemer om werkzaamheden te verrichten. Hij huurt daarmee niet het recht zich buiten die uren met de werknemer te bemoeien. Niet voor niets zijn er verzekeringen voor het afdekken van ongewenst risico: glasbreuk, autoschade, wettelijke aansprakelijkheid, en ook ziekte.

20130119-195350.jpg

Met social media wordt die grens nog weer een tintje diffuser. Want hoe ga je in vredesnaam om met wat al jaren onzichtbaar voor afwezigen was: het geklets. Over tante Sjaan, de laatste aandoening van neef Joris, en de ruzies op het werk. De ruzies op het werk?! Natuurlijk, het is niet nieuw. Wat nieuw is, zijn de reikwijdte en de snelheid. Als die aandoening van neef Joris via social media wordt besproken, bestaat de kans dat die over de wereld raast. En dat geldt ook voor je werk.

Interessant is het wel. Een werkgever zal in zijn handen wrijven als zijn personeel reclame voor hem maakt. Hoe mooi: gratis ambassadeurs. Dat kan nooit slecht zijn voor de bedrijfsresultaten. Anders wordt het als werknemers gaan klagen. Dat kan afbreuk doen. En dus moet je die geluiden zien kwijt te raken. De voor de hand liggende manier is uiteraard, na een gesprek, proberen de oorzaken van onvrede weg te nemen. En als dat niet mogelijk is? Tja, dan stopt het. Maar er zijn ook situaties die anders liggen: de baas die een ongelooflijke hork is. Die mening wordt ook nog eens gedeeld door meerdere collega’s. Of de leidinggevende die willekeur laat heersen. De directeur die geen visie heeft, waardoor onzekerheid ontstaat.

Wat ik aan de discussie met ‘mijn’ rechter overhield, is dat zij een wat andere insteek kiest: als jij ervoor kiest via social media een werkgever te bekritiseren, dan rijst wel de vraag wat de basis voor de relatie nog is. Dat klinkt logisch. Toch?

Mijn vraagteken kwam, zoals vaker, pas veel later: wacht ‘s, dat gaat op voor normale sociale relaties maar deze is niet gelijkwaardig. De werkgever heeft meer macht en het is niet een relatie tussen personen. Maar rechters in Nederland zijn absoluut niet van lotje getikt. Denk niet dat we het nu hebben over die ene keer dat je je kwaad maakt op Facebook of daar een ondoordachte foto plaatste. Nee, we hebben het over langdurig onvrede. Maar ook dan…
Wat vaker opvalt in dit soort van zaken, is dat slechts één kant aan de orde komt. Zo bestaat er (nog) geen discussie over extra beloning voor werknemers die in hun vrije tijd reclame maken voor hun werkgever.

20130119-195436.jpg

Overigens is die hele grensdiscussie volop aan kracht aan het winnen. Want, iets heel anders, in ons gesprek kwam ook het sollicitatiegesprek langs. Wat je wellicht al las in de pers: het is helemaal niet zo vanzelfsprekend dat potentiële werkgevers in jouw social media-uitingen mogen neuzen als selectiecriterium. Daarvoor moet je expliciet toestemming hebben verleend, oordeelde een lagere rechter.

Dat wordt dus nog wat: waar ligt de grens tussen mijn en dijn, tussen míjn leven en jóuw bedrijf, tussen mijn privéleven en mijn werknemersbestaan. Want hoe we het wenden en keren: jij en ik zijn ieder één persoon. Eén persoon die niet in de lengte kan worden doorgezaagd om binnen en buiten werktijd een ander te zijn.

Die hele discussie wordt sowieso nog relevanter omdat er een kans bestaat dat er een nieuwe economie ontstaat met heel andere verhoudingen en vooral een ander arbeidsethos. En een arbeidsethos wat neerkomt op een toenemende verstrengeling van werk en privé. En, ach, dat deden ze in de middeleeuwen ook al niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s