An earworm is not een oorwurm!

Mijn Engels is vast, to put it mildly, wat verroest. Ach, kom: nogal vástgeroest. Het kost een paar momenten voordat ik soms een woordbreuk of een zin herken. Oefening baart kunst: mijn leraren op de middelbare school hadden gelijk. Maar gelukkig is er ook nog het web. Daar is één van de belangrijkste voertalen Engels. Best handig dus om de roest weer weg te werken.

Je bent ook nooit te oud om te leren.

Vandaag viel mijn oog op de zin How to kill aan earworm. Niet dat ik nu specifiek ben geïnteresseerd in het doden van oorwurmen, maar de beestjes horen wel tot de herinneringen uit mijn jeugd. Wij woonden toen in zo’n vierdiepingen hoge flat. Van die jaren vijftig dingen. Toen Nederland aan de wederopbouw bezig was (vandaar ook dat jeugdherinnering bij mij vaak iets heeft van dreunende heiblokken). Wij woonden op de eerste verdieping. Geen tuin dus, maar die hadden de onderburen wel. Net als de kinderen van nu speelden we bij elkaar thuis; soms dus bij de benedenburen in de tuin.

Onder het balkon lag het tuinafval. En daar woonden de oorwurmen; van die prehistorisch ogende diertjes met een mysterieus levensdoel. En wat doe je dan als Haagse stadsjochies? Een beetje met stokjes prikken in het afval en elkaar schrik aanjagen met de griezels, en de verhalen. Verhalen dat de naam oorwurm komt van het féit, “echt waar”, dat oorwurmen ’s nachts in je oor kruipen.

Nou, daar slaap je lekker op, hoor, op dat soort van verhalen.

20121229-195829.jpg

How to kill aan earworm spreekt mij als titel dus enigszins aan. Maar het gaat helemaal niet over oorwurmen:k

If earworms – songs that play in your head – drive you crazy, you’ll welcome clues for how to eradicate them that come from a new study by psychologists at Western Washington University, USA.

Een earworm is zo’n lied dat in je hoofd blijft hangen. Van die liedjes die je oploopt in de supermarkt waar men vooral zeer vrolijkstemmende achtergrondmuziek afspeelt. Muzak noemt men het ook wel, ook te horen in lift en als wachtdeuntje aan de telefoontje. Niet dat je daar vrolijk van wordt.

20121229-195819.jpg

Wat mij verraste, is dat er dus serieus onderzoek is en wordt gedaan naar die earworms. En best wel interessant. Goed, de eerste conclusie was de lulligste di je kunt bedenken: luister niet naar muziek je lekker vindt klinken. Nee, jôh, ik luister al jaren alleen bagger. Die tip was me iets te makkelijk. Maar ik doe de conclusie daarmee onrecht. Het is op zich natuurlijk heel vanzelfsprekend dat muziek die je prettig vindt eerder blijft zwerven dan muziek die je verafschuwt. En ook vanzelfsprekendheden zijn conclusies. Zeker als je probeert te bepalen wat dat beklijvende nu eigenlijk veroorzaakt.

Een heel leuke vind ik dan de gedachte dat je te maken hebt met een onafgemaakte taak, zeker als slechts een deel van een liedje in je hoofd achterblijft. Eerlijk gezegd, heb ikzelf nooit anders meegemaakt. Vaak weet ik absoluut níet wat er precies wordt gezongen – onverstaanbaar, zeg ik dan ter verontschuldiging – laat staan dat ik alle coupletten en refreinen onthoud. Mij is dat nooit gelukt. En, nee, óók niet met het Wilhelmus. De onderzoekers over die ‘ten dele’-herinnering:

Ira Hyman Jr. and his colleagues believe this last detail may be a manifestation of the classic Zeigarnik Effect, whereby incomplete tasks remain in memory but evaporate once completed. In the case of earworms, the researchers propose that the playing of only a part of a song in your head leaves it incomplete and thereby increases the likelihood that it will return against your will as an earworm. This insight suggests that one way to squash a developing earworm is to make sure, once a song starts playing in your head, that you see it all the way through (perhaps you will need to listen to the track again to ensure this is possible).

Af luisteren, dus! Net zo goed als “je bordje leegeten” en “met twee woorden praten”. Kwestie van oefenen, inderdaad; oefenen in weglopen tussen twee nummers in.

Voordat ik weer het hele artikeltje hier kopieer: je vindt het op deze plek. En tóch een kleine hoek van het doek oplichten; ook leuk is de invloed van de taken die je uitvoert ná het liedje luisteren. Te moeilijk en te makkelijk levert een erg goede voedingsbodem voor earworms. Dit boek gaat er veel dieper op in. En echt niet alleen op earworms, maar op intrusive thoughts…. en dat zijn al die ‘spontaan binnenvliegende gedachten’, vrolijke en sombere. Toch handig om effetjes bij stil te staan in 2013.

20121229-195934.jpg

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s