Kerst: hoogmis der schijnheiligheid

Misschien had ik er een vraagteken achter moeten zetten – kerst: hoogmis der schijnheiligheid? – want zeker weten kun je dat pas als je de werkelijke intenties van mensen kent. En dat is per definitie niet mogelijk, omdat we zélf onze eigen intenties vaak niet goed kennen. We dénken ze te kennen. Maar da’s wat anders.

Kerst. Dus.

20121225-162231.jpg

Mijn verbazing daarover bestaat vast al langer. Maar ik kan me nog de keer herinneren dat-i manifest werd. We woonden toen op een meter of tweehonderd van een kerk. Een katholieke, waarvan de torenklok geregeld níet op tijd liep. Maar ja, de kerk en de woningen eromheen, die inderdaad één architectonisch geheel vormden, zijn een monument. En een monument mag af en toe achter lopen. Niet dat de onbekende reiziger er blij van wordt, als-t-i daardoor weer eens een bus of trein miste. De mensen die bekend waren met de kerk keken niet al te vaak meer op de klok, denk ik, en ze kwamen ook steeds minder binnen.

Met uitzondering van de nachtmis met kerst.

20121225-162254.jpg

Ik kom al minstens vijfendertig jaar niet meer in een kerk, tenzij als toerist. Een kerkdienst heb ik al jaren niet meer bijgewoond. Gewoon, omdat ik het zat was en omdat ik niet zo geloof in geloven. We zijn geboren en we gaan dood. Daarvoor en daarna is waarschijnlijk niets. En mocht er wel iets zijn, dan weet niemand daar iets van af. Dat neemt niet weg dat ik me ook heel erg goed kan voorstellen dat mensen steun ontlenen aan enig geloof. Daar ben ik dan heel erg vóór. Zoals het hun recht niet is mij tot geloven te verplichten, is het mijn recht niet hen te veroordelen. Zo’n houding krijg je vast als je van de generatie Be Happy bent.

Maar met kerst word ik een beetje ziek van de schijnheiligheid. Die kerk wordt gebruikt door parochianen van een parochie die een kwijnend bestaan leidt. Trouwe gelovigen bezoeken ‘m iedere zondag, door wind en weer, alle zondagen. Maar daarmee vul je zo’n gebedsruimte dus niet. Halfvol is, begreep ik járen terug, al een mijlpaal.

Maar met kerst stroomt de kerk om 23.30 uur vol. Barstensvol. Met schijnheiligen. Het hele jaar zie je ze niet. Maar als er iets te vieren valt…. Helemaal vol.

Mij is altijd geleerd consequenties te nemen van beslissingen. Dus toen ik ‘besloot’ – beter is eigenlijk dat het gewoon verwaterde omdat ik ‘er niets meer mee had’ – niet meer naar de kerkdiensten te gaan, hoorde daar ook bij “en ook niet de hoogmissen als pasen en kerst”.

Geloof neem je serieus. En persoonlijk vind ik het beledigend als je kerkdiensten gaat beschouwen als toeristische attracties. Van die plekken waar je geen enkele andere binding mee hebt dan dat de uiterlijke schoonheid je aanspreekt. En ga me nu niet vertellen dat ook jij een van die gelovigen bent die “wel gelooft maar echt niet wekelijks ter kerke gaat”. Da’s net zoiets als lid zijn van de fitnessclub maar nooit gaan.

Maar inmiddels is kerst niet veel meer dan een paar dagen vrij in een hectisch leven. Ga maar na. De ruzies opgeschort? Nou nee. Die gaan de 27ste en soms de 26ste of de 25ste alweer gewoon verder. Een betekenisloze kreet Vrede op Aarde. Ideaal voor romanschrijver die kunnen schrijven over frontsoldaten die gedurende de kerst geen schoten wisselden. Alsof de oorlog toen stilstond. Maar in de geesten van de bevelhebbers en bevelvoerders gewoon verder ging; denkend over succesvolle strategieën, tijdens het kerstdiner wellicht.

20121225-162242.jpg

Begrijp me niet verkeerd. Ik heb helemaal niets tegen kerst. Sterker, ik hoor bij de mensen die ernaar kunnen uitkijken. Dat uitkijken is ook ieder jaar weer de leukste tijd geweest, want kerst zelf is toch altijd weer hectisch. Voorpret is toch echt de bétere pret. Maar laten we niet roomser dan de paus zijn.

Voor de meesten van ons is het toch vooral een aantal vrije dagen, een goede maaltijd – je hebt er nu de tijd voor (gemaakt) – en sinds een paar jaar ook het geven van cadeaus. En ook dat is heel veel waard. Want door al dat rennen, vliegen, haasten, vergeten we nog weleens wat.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s