Okay. Voor één keer dan…

De avond dat onze oudste zoon ging trainen en we die unieke geur van nat gras roken, die typische veldsportgeur; dat was de avond dat ik verslingerd raakte aan rugby. Dan sta je op een vroege nawinter-avond te kijken hoe een groepje van een stuk of tien jochies van rond de acht de eerste lessen rugby krijgen. Die eerste les deed ’t ‘m.

20121124-203512.jpg

Voor die groep jochies stond een kleine Indische vrouw, maar wát voor een. Désirée van Teylingen heet ze. En zij brengt die kereltjes die avond bij dat de sport een contactsport is en dat het dus érg belangrijk is dat je weet wat je doet. Beheers je de techniek niet, doe je de bewegingen verkeerd, train je daar niet genoeg op, dan kan het mis gaan. Maar minstens zo belangrijk: je bent onderdeel van een team. Dat betekent dat je op elkaar moet kunnen vertrouwen. Als jij wordt getackeld, zo zegt Désirée, dan moet je er op kunnen rekenen dat je meespelend een soort paraplu boven je vormen om jou te beschermen. En, ten slotte maar zeker niet onbelangrijkste, het mag dan wel gaan om het veroveren van de bal bij de tegenspeler door hem of haar te vloeren, dat moet wel sportief gebeuren. Als dat niet gebeurt, kan het gevaarlijk worden. Sportiviteit staat hoog in het vaandel. Dat wordt allemaal bewaakt door de scheidsrechter. En al ben je dan heel jong: die scheidsrechter spreek je niet tegen.

20121124-203556.jpg

Nu heeft rugby verrassend complexe regels. De meeste mensen zullen er alleen maar een kluwen bonken van kerels bij associëren die elkaar verrot schoppen om die ovale bal te pakken te krijgen. Zo zit het dus niet. De bekendste is vast dat de bal niet naar voren mag om bij een meespeler te komen. Maar daarnaast zijn er behoorlijk wat regels, waaronder specifieke gericht op de veiligheid van de spelers.

Daar kun je je vast iets bij voorstellen. Je tackelt iemand bij de benen – werkt echt bij de grootste en sterkste tegenstander, maar is doodeng om te doen – en nooit hoger dan de nek. Tackelen mag je alleen doen met spelers die met hun benen op de grond staan; gewoon… omdat een losse speler levensgevaarlijk gewond kan raken. In de scrum – die kluwen – gelden ook van die regels, omdat de krachten die daar op elkaar worden losgelaten zo enorm groot kunnen zijn. Daar staat dus een paar honderd kilo spierkracht tegen een andere paar honderd kilo spierkracht te duwen. Niet vreemd dus dat bijvoorbeeld het hoofd boven heuphoogte moet blijven en dat het inhaken volgens een strak protocol verloopt.

20121124-203522.jpg

Tot die avond wisten wij helemaal niets van rugby. Maar na die avond was de liefde voor die sport wel geboren. Uiteindelijk heeft onze zoon na die schoolsport-trainingen – want dat waren het – besloten te blijven en zelfs zijn beste vriendje overgehaald ook te komen spelen. Die speelt nu nog steeds ereklasse rugby, terwijl onze zoon een paar jaar geleden afhaakte. Meisjes bleken interessanter. Maar als ik op de BBC landenwedstrijden kijk, is het toch nog steeds opvallend hoe snel hij weer ‘in de wedstrijd’ zit.

Wat mij opvalt, is dat het bijzonder moeilijk is rugby goed te begrijpen. Ik heb jarenlang als teammanager de jeugdteams waarin onze zoon speelde, begeleid. Je ziet die jochies dan opgroeien tot jongens en daarna tot kerels. En de trainers en teammanagers waren blij dat het ons lukte een kern van tien-vijftien jongens bij elkaar te houden al die jaren. Dan bouw je een team, want een rugbyteam bestaat in totaal toch wel uit een speler of vijfentwintig. Als teammanager sta je dan iedere week langs de lijn, minimaal. En je ziet de scheidsrechtersbeslissingen.

Dat is toch altijd een bijzondere gewaarwording geweest. Als je weet dat dit team twee trainers had die allebei in de ereklasse hun sporen verdienden, dan kun je je voorstellen dat beslissingen van clubscheidsrechters weleens tot gefronste wenkbrauwen leidden, of erger. Alhoewel er weleens vanaf de zijlijn stevig kritiek werd geleverd op zo’n scheidsrechter, was het veel gebruikelijker dat de trainers en scheidsrechters na afloop van de wedstrijd daarover doorpraatten. Terwijl de jongens stonden te ‘douchen’ – een verhaal apart waard – was er eigenlijk altijd goed onderling contact; overdag de wedstrijd, de regels, de senioren, de internationale wedstrijden, het bondsbeleid. Eigenlijk is het één grote familie. Ook daar kennen we de zwarte schapen en de mazzelaars, de mooie dagen en de sombere, de fricties en de gelukjes.

In elk geval is het die combinatie die rugby zo aantrekkelijk maakt. Niet dat je dat moet romantiseren. Het niet praten met de scheidsrechter lijkt de afgelopen paar jaar toch ietwat minder strikt te worden. De teamdiscipline zal ook moeilijker te handhaven zijn: wij vonden dat je alleen mocht spelen als je ook trainde. Maar met een minimaal bezet team, weten ook de spelers dat dat een loze dreiging is.

20121124-204718.jpg

Kijk eens naar een willekeurige landenvoetbalwedstrijd. De kans is groot dat daarin iemand onderuit wordt geschopt met de bedoeling hem te beschadigen. En als daarvoor een speler het veld wordt uitgestuurd vliegen de jochies-miljonairs op de scheidsrechter af om verbaal verhaal te halen. Respect voor een scheidsrechter is ver te zoeken op zo’n moment.
Kijk dan eens naar een landenrugbywedstrijd. De kans is groot dat daarin iemand wordt gevloerd. Maar de kans is heel klein dat iemand zich tegen de scheidsrechtersbeslissingen aan bemoeit. En de scheidsrechter spreekt overigens ook zelden direct tegen spelers: hij verwaardigt zich alleen met de aanvoerder te spreken. De bestrafte staat er bij te luisteren.

Dat gaat echt niet in in honderd procent van de gevallen zo. Ook bij het rugby zie je scheurtjes in die strakke discipline. Maar over het algemeen is dat nog steeds de sfeer op het veld: hard, maar met maar één scheidsrechter.
Dat maakt kijken ook zo leuk. Want die scheidsrechters zijn zó goed. Vaak zie je pas in de herhaling wat de scheidsrechter ter plekke al zag. Het gebeurt echt zeer zelden dat scheidsrechters in het rugby er naast zitten (en bij twijfel hebben zij al lang de beschikking over videobeslissingen). Dat is echt bijzonder, want die scheidsrechters zijn bezig met een heel complex, snel spel. En dan is het zo mooi om te zien en te horen hoe een scheidsrechter duidelijk, rustig en beslist aan een beer van een keer aangeeft dat die fout zat. En die accepteert dat. Zonder morren. Zonder tegenspraak. Zonder wegwerpgebaar.

Eigenlijk, zo realiseer ik me nu, is de vraag: waarom kijk jij eigenlijk geen rugby in plaats van voetbal?
20121124-203530.jpg

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s