Voetbal, tot het je neus uit komt

Ooit, nog niet eens zó lang geleden, hadden we een venster op de wereld. Door dat venster kon je vanalles zien uit andere landen, tijden en culturen. Het was één groot caleidoscopisch beeld van indrukken. Gelukkig waren er ook rustmomenten, als het venster verhalen vertelde.

Ergens in de jaren zestig van de vorige eeuw is dat het beeld van televisie: venster op de wereld. En er was ook daadwerkelijk een programma met de naam De Verrekijker dat een beeld gaf van de ons omringende wereld. Een TelevisieAcademie – inderdaad, dat is TELEAC – bracht voor een hele generatie fameuze cursussen, als Engels met Walter en Connie; of Openbaar Kunstbezit, met de legendarische Pierre Jansen. De uitzendingen werden vergezeld van losbladige uitgaven die in wel vijftien banden konden worden verzameld tot een waarlijk Openbaar Kunstbezit. In het ouderlijk huis staat die hele serie nog steeds.

20121013-162525.jpg

TV in die dagen was anders. Als je dat niet hebt meegemaakt, is het bijzonder moeilijk je voor te stellen hoe dat was. Net zo goed als het voor de huidige mens niet is voor te stellen hoe het leven in de middeleeuwen, de Gouden Eeuw of zelfs maar tijdens de Tweede Oorlog was; we missen de fysieke en emotionele sensatie die hoort bij gebondenheid. Wij stappen tijdelijk en vrijwillig in een periode waar mensen leefden die die keuze niet hadden. Dat maakt een wereld van verschil.

20121013-163223.jpg

Misschien dat die collectieve ervaring(en) voor een belangrijk deel verklaren waarom de wat oudere generaties zoveel teruggrijpen op die tijd. Zeker in gesprekken is het toch wel handig iets gedeelds te hebben. Daarvoor is zoiets als ‘het weer’ uitermate geschikt. Maar ook ‘ziektes’, want die komen overal en ook in de beste families voor. Deelbare ervaringen zijn ook massa-ervaringen. In de begintijd van de TV was dat het tvkijken op zich. Met de komst van veel meer keuzes is dat geen basis meer en wordt het gekeken programma belangrijker. Maar daarvan zijn er zoveel. En we gaan ook nog eens ‘uitgesteld’ kijken op momenten die ons als individu schikken.

20121013-163318.jpg

Dat neemt niet weg dat er nog steeds massa-ervaringen zijn. Vooral de populaire en voor televisie gemaakte televisieprogramma’s nemen die positie nu in. Massale evenementen waarvoor in principe de beschikbaarheid van TV niet noodzakelijk is, zijn er niet veel. Mij schieten nu vooral de grote popfestivals en optredens en voetbalwedstrijden te binnen. Ook zonder televisiecamera’s trekken die bezoekers, terwijl boeren die vrouwen zoeken – als willekeurig voorbeeld – zonder TV geen enkele kans van slagen had.

(Pop)muziek en voetbal. Maar die zijn niet bepaald evenredig vaak te zien op televisie. Wat mij betreft, gaan er veel meer live registraties komen van festivals en optredens. Maar liever zou ikzelf wat minder voetbal willen zien. Want dat is toch wel verworden tot dé stoplap van de televisie. Waren er ooit nog hoogtepunten in een voetbalseizoen; tegenwoordig wordt zowat alles uitgezonden, het hele jaar rond. Als er maar ‘een verbinding kan worden gemaakt met Nederland’ lijkt voldoende reden om een wedstrijd weer te geven: een speler van Nederlandse afkomst, een trainer uit Nederland, en wellicht ooit nog eens vanwege materiaal uit Nederland.

Ja, ja, het verhaal is bekend: er zijn veel mensen die het leuk vinden, er is veel (geld!) mee gemoeid en het is toch spannend, een wedstrijd? Nou, dat laatste in elk geval niet. Spannende, laat staan mooie, voetbalwedstrijden zijn er niet veel. Ieder seizoen begin je weer hoopvol om na een paar wedstrijden het bijltje erbij neer te gooien uit pure verveling. Schaakvoetbal, afgezet tegen de beloning ondermaatse prestaties, en een teleurstellende kwaliteit.

Maar toch worden de wedstrijden integraal uitgezonden en voorzien van voor- en na-analyses. Gelukkig is er één ding sinds de tijd van de sneeuwende zwartwit-uitzendingen níet veranderd: de commentator en zijn taalgebruik. Hun kromspraak en noninformatie voegen een geregeld cabareteske dimensie toe.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s