Startup: winstmaker, of iets anders?

Als jaren geleden het Internet onstaat – hoeveel, is een leuke quizvraag omdat de meeste mensen denken dat dat al héél lang geleden is – is dat een systeem dat is gebaseerd op een term die je tegenwoordig nog zelden hoort: wederkerigheid. Omdat de eerste gebruikers partijen waren die min of meer gelijkwaardig waren (en wellicht niet veel behoefte hadden energie te steken in het ontwikkelen van een verrekeningssysteem) is het gebruik van informatie gebaseerd op peering: jij levert mij iets, en ik jou, en we gaan ervan uit dat beide diensten evenveel waard zijn. Het voordeel? We hoeven niet te verrekenen. O, en het nadeel is dat sluipenderwijs het beeld ontstaat dat ‘alles op het Internet gratis is’. Dat geldt zolang die wederkerigheid er is. Ze verdwijnt zodra de balans wordt verstoord en de ‘halers’ de ‘brengers’ in aantallen overvleugelen.

Dat is dus hartstikke oud nieuws, geschiedenis.

20120910-190928.jpg

En toch is het relevant. Want de mentaliteit die er uit die eerste Internet-afspraken spreekt, is nooit verdwenen. Goed, ze kreeg een behoorlijke knauw op het moment dat ‘het bedrijfsleven’ het Internet ontdekte en daar zijn normen en waarden oplegde. Er bleek geld te kunnen worden verdiend op en met dat ‘gratis Internet’.
Ik geef toe dat ik het verdwijnen of verminderen van wederkerigheid op het Internet altijd heb gezien, en ervaren, als een achteruitgang, als een knieval voor Koning Geld.

Met de laatste jaren, de tijd van de social media, keert het tij. Toch?

Niet echt, zo blijkt nu. Maar niet gewanhoopt.
Het blijft verrassend en indrukwekkend te zien hoe beginnende bedrijven, startups, in bepaalde sectoren zich weinig tot niets gelegen laten liggen aan de conventie dat aan een bedrijfsstart een gedegen bedrijfsplan en dus verdienmodel ten grondslag moet liggen. Het is beginnende bedrijven gegund op basis van aantoonbare gebruikersaantallen kapitaal te vergaren.

Dat is interessant.

Want daarmee wordt niet de winstverwachting – een klassiek, conservatief economisch principe – centraal gesteld, maar de gebruikersvraag. En ja, die zijn aan elkaar gerelateerd. Maar het is subtiel anders als je insteekt op gebruikersvraag in plaats van winstverwachting. Het verschil zit ‘m er in dat de eerste ondernemer denkt vanuit sociale overwegingen, wellicht zelfs collectieve of maatschappelijke, en de tweede denkt in termen van eigenbelang, zijn winst en portemonnee.

Op dit punt aangekomen zou je zelfs kunnen beredeneren dat die nieuwe ondernemers het fundament onder ons economisch stelsel ter discussie stellen door het verdienen van geld lagere prioriteit te geven. Die houding is extra lovenswaardig in een tijdsgewricht waarin het beeld van ondernemers steeds meer wordt gedomineerd door graaiende, en valsspelende, grootbankiers en bonusjagers.

Maar de macht van Het Geld is enorm. En dus brengt ReadWriteWeb deze kop en dit bericht: Why Eyeballs No Longer Matter For Startups. De boodschap is helder: investeringspartijen zijn niet meer geïnteresseerd in uitsluitend grote aantallen gebruikers, maar verwachten opbrengsten.

De ellende van die ontwikkeling is dat initiatieven die níet op voorhand kunnen aangeven, winstgevend te (kunnen) worden stukken moeilijker toegang krijgen tot ontwikkelingsfondsen. Dat bemoeilijkt in elk geval werkelijke innovatie, maar het zet ook een heel forse rem op de ontwikkeling van een mogelijk andere invulling van ‘ondernemen’. Want de motivator voor ondernemen is immers niet particulier winstbejag.

Hoe mooi zou het zijn als er een systeem zou zijn dat juist aansluit bij de geschetste nieuwe mentaliteit. Ondernemers zouden natuurlijk kunnen gaan crowdfunden. Die weg moet ook zeker blijven bestaan. Maar wellicht is het ook het onderzoeken waard of er ruimte is voor het crowdfunden van een investeringsmaatschappij(tje). Eentje waarbij je er van uit moet gaan dat je je inleg nooit meer terugziet, anders dan in de realisatie van ‘een goed idee’.

Vandaag viel in mijn postbus de oproep van een goede kennis. Die heeft de nodige ervaring, en vooral de juiste mentaliteit en inzichten. En hij vraagt naar ideeën. Toeval? Toeval bestaat niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s