Bezit bezwaart

De anarchisten hebben het al lang door: bezit heeft nádelen. Uiteraard heeft het ook voordelen, maar de nadelen zijn er zeker ook. De discussie over bezit kun je, zoals zoveel discussies, eigenlijk niet in zijn algemeenheid voeren. Je kunt er in filosofische termen over spreken en eens gaan peinzen en kauwen op de vraag of je in zijn algemeenheid iets kúnt bezitten en wat bezit dan precies ís. Je kunt je druk maken over de vraag of je goederen die voor het collectief van belang zijn, wel kan en vooral mág bezitten. Denk dan aan al die klassieke wildwestverhalen waarin kwaadwillende grootgrondbezitters de watervoorziening voor kleine keuterboeren afknijpen in de hoop die kleine boeren uit het spel te spelen. Maar ook erfpacht hoort in deze categorie: is het gewenst dat individuen grond – een vastomlijnde, beperkt aanwezige voorziening – bezitten, of moet je dat gewoon huren zo lang je het denkt nodig te hebben? Kun je leuke winteravonden mee vullen, met de discussies hierover.

En dan heb je nog de oneindig grote tussencategorie, van bijvoorbeeld de roerende goederen. Al die eigendommen in je huis; je moet het huis goed afsluiten en, voor het geval dat niet voldoende bleek, je bezit verzekeren. Dan kun je het object, en niet de emotionele waarde, in elk geval nog vervangen, zonder kosten. Denk je. Zonder de jaarlijkse premiebedragen op te tellen.
Maar dan wordt het moeilijker. Want je hebt ook bezit dat níet in huis achter slot en grendel is opgeborgen. De bekendste twee zijn de auto en de fiets. Die staan op straat. En zijn daar kwetsbaar voor vuige vandalen die ze kunnen beschadigen of in het ergste geval stelen.

Wat je kúnt doen, is je bezit omzetten in een handig tussenmateriaal: geld. Maar ook dat zul je moeten beschermen, en nog beter want geld is zulk handig tussenmateriaal dat het niet eens eenvoudig is te bewijzen dat zo’n waardepapiertje van jou was. Daarvoor heb je dan de bank. Die vertrouw je je geld toe. Of…

Nee, bezit brengt ook veel zorgen met zich mee. Vooral zorgen die direct zijn te relateren aan het vasthouden van dat bezit.

Zo lang er voldoende is, vormen bezittingen geen groot probleem. De landverhuizers die in de Verenigde Staten als eersten naar het westen trokken, konden vrij eenvoudig land in eigendom nemen: er was ongelooflijk veel van (en de oorspronkelijke eigenaren werden stomweg genegeerd danwel afgemaakt). Discussies over bezit ontstaan meestal pas als er schaarste optreedt. De amerikaanse veeboeren die hun immense kuddes ineens geblokkeerd zagen door omheind landbouwland. De schrale grond die ineens waardevol bleek omdat er iets ónder zat. De familieboerderij die op de geplande route van een nieuwe snelweg ligt.

Grond, water en lucht zijn van van zulk primair belang dat het de vraag is of je die moet kunnen bezitten. En, eerlijk gezegd, gaat het mij niet eens om dat bezit als zodanig. Maar wat wel van groot belang, is de zeggenschap. Een spreekwoord waarmee ik niet blij ben, is ‘wie betaalt, bepaalt’. Maar of de eigenaar ook de verstandigste besluiten neemt, of de besluiten in het belang van de gemeenschap, is nog maar de vraag. Tot dát inzicht zijn we inmiddels wel gekomen. De overheid heeft niet voor niets rechtsmiddelen om ‘in het algemeen belang’ iets af te dwingen. Nu moeten we nog wel walen voor een overheid die zijn eigen belang aanziet voor het algemeen belang.

In het klein, maar met grote gevolgen, zie je die eigenaarsbeslissingen terug. De bekendste? Ik vermoed dat beroemde blauwe bord verwijzend naar artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht: verboden toegang voor onbevoegden.

Heftige discussies met boeren over het recht van overpad voor lange-afstandwandelaars. Hekken, en nog hogere hekken, om je bezit heen en vooral voldoende bordjes. Natuurlijk zijn er zat situaties waarin het vanzelfsprekend is dat een stuk grond wordt afgeschermd. Een beschermd natuurgebied is geen lang leven beschoren onder duizenden voetafdrukken. En een start- of landingsbaan van een vliegveld is op zich ook geen veilig wandelgebied. Een stukje twijfelachtiger wordt het als je tuin blijkbaar zó groot is dat de goegemeente hem aanziet voor openbare natuur of park. In een standaard Nederlandse voortuin zul je geen Verboden Toegangbordje aantreffen.

Als eigenaren mogen beslissen, kan het ook raar lopen.

20120814-202330.jpg

Tegenover ons huis in Leiden staat een flat. Zo’n moderne, met verschillende aantallen woonlagen en met verspringingen. Een wanhopige poging van iets lelijks nog iets te maken. Maar goed. Dat flatgebouw bestaat uit appartementen en dus ook een Vereniging van Eigenaren. Die onderhouden hun pand. En die beschermen hun eigendom. En ze zijn gek, want als ik uit het raam kijk, zie je dit hierboven: een weg, parkeerplaatsen, strook groen. Toch? Het gaat om de witte bordjes – 6 stuks – waarvan op deze foto één op de linkerpaal en eentje op de muur verder naar links: een close upje hieronder. Met excuses voor de ietwat onscherpte.

20120814-202355.jpg

Het idiote is dat we het hebben over kinderen tot een jaar of 10. Die door daar te spelen op de stoep de parkeergarage, onder die flat en stoep, zouden beschadigen. Dus zouden ze op straat moeten spelen. Waanzin. Maar gelukkig is de grasstrook openbaar groen en is het bord zinloos en vooral de VVE Vrijheidslaan belachelijk makend.

Een andere zag ik vanmiddag in Den Haag. Dan héb je parkeerplaatsen en dan moet je ze ‘natuurlijk’ claimen en beveiligen. Politiek hypercorrect lijkt het als je dan probeert te vermijden anderen iets te verbieden. Maar ja; ‘bevoegden’, wie zijn dat? Hoe is dat bepaald? Hebben die de sleutels van de hekjes? Waarom dan dat bord eigenlijk nog?

Misschien om tóch uit te spreken dat het jóuw grond is? Want zonder dat bord, had niemand dat geweten.

20120814-201543.jpg

2 thoughts on “Bezit bezwaart

  1. Pingback: Speeltuin van de toekomst | "Me dunkt…"

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s