Verborgen bedoelingen

Excuses, heb jij daar ook zo’n last van? Ik bedoel niet de excuses die je móet maken omdat je je onbehoorlijk gedroeg. Of de excuses dat je iets níet kunt; alhoewel ik dat juist een teken van kracht vind en zeker geen teken van zwakte zoals velen wél vinden. Maar ja, die kunnen ook geen eigen tekortkomingen of falen toegeven. Da’s pas zwakte!

Nee, het gaat om de excuses in de vorm van afleiders. Je kent ze ongetwijfeld: de situaties waarin we iets niet kunnen omdat er aan bepaalde andere randvoorwaarden niet is voldaan. De bekendere zijn, denk ik: ‘als ik meer informatie kreeg, zou ik beter functioneren’ en ‘met meer middelen zou het me wel lukken, hoor’.

Dat zijn opmerkingen die tot nadenken zouden moeten stemmen. Want hoe waar zijn ze?

Natuurlijk zijn er situaties waarin de informatievoorziening oorzaak is voor slechter functioneren of dat sprake is van een middelentekort. Maar, eerlijk gezegd, hoe vaak worden die factoren gebruikt om een andere reden te verhullen? Dat is vaak niet eens bewust.

In mijn werkzame leven heb ik een paar keer meegemaakt hoe collega’s aangaven dat ze beter op de hoogte wilden zijn van managementbesluiten en andere strategische informatie omdat ze het gevoel hadden er niet echt bij te horen.

Eerlijk gezegd, denk ik dat meer informatie helemaal niet het probleem was in die situaties. Het probleem was veel meer dat men een tekort aan zelfbeschikking miste, aan een eigen koers uitzetten en aan eigen werk kunnen invullen. Het ging, denk ik, dus eerder om macht en zeggenschap dan om informatievoorziening.
Als dat zo is, is een betere informatievoorziening geen oplossing. Stomweg omdat het probleem niet een slechte informatievoorziening is.

Dat is toch iets om even bij stil te staan. Dat het zoeken naar de werkelijke vraag noodzakelijk is. Maar ook dat die werkelijke vraag, de werkelijke bedoeling verdomd lastig is te vinden. Toch zal je dat móeten blijven doen. Blijf jezelf dus trainen en scherp blijven op dit punt.

En je realiseren dat precies hetzelfde fenomeen is terug te vinden in tal van beleidsstukken: een redenering die ogenschijnlijk plausibel is, maar waaronder héél goed een heel andere bedoeling kan schuil gaan. De introductie van marktwerking in de openbare sector is daarvan het pregnantste voorbeeld.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s