We hebben meer prostitutie nodig

Tussen de regels door lezend, zul je vast hebben gemerkt dat ik niet echt een systeemdenker ben. Misschien moet ik het ooit nog ’s laten duiden door een psycho-analist. Ikzelf heb geen idee waarom, maar ik heb een afkeer van mensen en concepten die zijn gebaseerd op strakke ordening, doelrationaliteit en beheersing. In mijn wereldbeeld spelen toeval en zelforganisatie een grote rol (even voor de duidelijkheid: dat wil niet zeggen dat ik er persóónlijk ook goed mee kan omgaan. Dat kost me de nodige moeite).

Wat mij betreft, heeft Kevin Kelly het bij het rechte eind als hij stelt dat de nieuwe economie beter beschreven, en begrepen, kan worden met termen en ideeën uit de biologie dan uit de mechanische wetenschappen. Ze heeft eerder trekjes van een organisme heeft dan van een machine. Kelly beschreef dat alweer lang geleden.

Dat zijn belangrijke ontwikkelingen. Belangrijk ook omdat zij ons wereldbeeld weerspiegelen. Denken in termen van ‘voetbal is oorlog’, ‘de motor van de economie’ of ‘het menselijk lichaam als machine’ is niet een werkelijkheidsreductie uit luiheid. Het is een simplificatie die wij mensen nodig hebben om complexe systemen te kunnen bevatten. Maar het is wel een tijdgebonden simplificatie en een simplificatie waarin meer schuilt. Denken over ‘motoren van de economie’ impliceert meteen dat er zoiets bestaat als één, of wellicht enkele, drijvende krachten in een economie. Maar het insinueert ook een machine. En een machine is te repareren als hij defect is. Een machine is aan te passen.

20120527-190413.jpg

Denken over de economie en technologische ontwikkeling in biologische termen is wat dat betreft interessant(er). Het wijst ons bijvoorbeeld op het bestaan van (noodzakelijke) onderlinge afhankelijkheden om een heel ecosysteem in stand te houden. Daarin heeft ieder deel een eigenstandige en even belangrijke rol. In tegenstelling tot het klassieke machine-denken biedt het ons perspectief. Immers, machine-denken was gemunt op concepten waarin aan één waarheid en in één realiteit werd gewerkt en gedacht. Een mechanistisch wereldbeeld kent bar weinig, geen, flexibiliteit. Een organisch perspectief biedt dat wel; sterker, het gaat uit van een continue aanpassing aan de omgeving.

Maar er zijn ook voorwaarden aan verbonden. Een economie die gebruik maakt van incubators, van broedplaatsen en van kraamkamers: het is een mooi en hoopgevend beeld. Maar de vraag die blijft bestaan, is wat er dan op die plaatsen wordt uitgebroed.

Voordat een organisme door middel van celdeling ontstaat, moet er een daad aan vooraf zijn gegaan. De stap van het ontstaan van het vruchtbare idee ontbreekt. Dat kan ook haast niet anders, want, net als in de natuur, ontstaan de beste oplossingen bij toeval, reagerend op de toevallige omgevingsfactoren. Survival of the fittest.

Dat proces is gebaat bij combinaties van de best toegerusten. Het beeld van Kelly dient dan ook te beginnen met de paringsrituelen. En om daarin een goede keuze te kunnen maken, hebben we meer openheid nodig. Dan moeten wij allemaal te koop lopen met onze pronkveren en geweien, met onze kwaliteiten. Dan zullen we meer moeten prostitueren. Daarin passen wegbergen en verborgen houden niet. In eigen kleine kring voorplanten, ook als het om ideeën gaat, leidt tot genenvervuiling, ook bekend als inteelt.

20120527-190503.jpg

Voor het voortbestaan van de soort is een continue mogelijkheid tot aanpassing noodzakelijk. Nieuw bloed kun je dan vergelijken met cross overs tussen nu nog gescheiden sectoren, tussen beleidsterreinen die elkaar niet goed kennen maar wel een vergelijkbaar doel nastreven, tussen mensen die vanuit verschillende disciplines vergelijkbare idealen hebben. Dan moeten we onszelf meer prostitueren.

Dat prostitueren betekent dat bedrijven en personen veel meer aan elkaars ideeën en kracht zouden moeten (kunnen en wíllen) snuffelen. Dan is er veel meer openheid, meer transparantie nodig. Want alleen dan tonen bedrijven, instellingen en overheden hun kracht, hun viriliteit. Niet door closed source te werken, of met repressief auteursrecht. Op basis van transparantie worden de winnende combinaties gemaakt.

Als Kevin Kelly gelijk heeft.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s