Wereldheersers Twitter en Facebook

Als er íets is aan technologie, dan is het zijn perverse verleidelijkheid. Mooie woorden voor iets, in mijn ogen, dood-engs.

Wetenschap en technologie delen iets waarmee mensen niet goed kunnen omgaan: we willen steeds meer (weten).
Wie kan zich de schok herinneren die door Nederland ging toen bekend werd dat een Nederlander in gemiddeld 600 databanken is terug te vinden; in delen, inderdaad. In opdracht van het CBP heeft Considerata dat jaren later nog eens in kaart gebracht. De conclusie was ogenschijnlijk kwantitatief geruststellend: de gemiddelde Nederlander is terug te vinden in 250-500 databanken.
Wat echter verontrustend is, is dat we in de verleiding komen al die data aan elkaar te knopen op zoek naar de mens daarachter. En dat gebeurt dan ook. Met als drijfveer een beter klantcontact of betere verkoopresultaten – bedrijfsleven – of contrôle op rechtmatigheid van geleverde producten en diensten – overheid. Wat de drijfveer ook moge zijn, vooral de stap waarbij het oorspronkelijke dóel van een dataverzameling wordt opgerekt om koppelingen mogelijk te maken, is ongewenst.
De reden daarvoor is niet de legitimiteit van de overweging – overtredingen opsporen lijkt acceptabel voor de meeste mensen – maar wel het schenden van vertrouwen. Immers, gegevens worden afgestaan in het vertrouwen dat er alleen dát mee wordt gedaan dat is afgesproken. Als later blijkt dat er andere, toegevoegde, doelen mee worden bereikt, werkt dat wantrouwen in de hand. Wat gebeurt er nog meer met die datasets, wat wij níet weten?

Niet voor niets liep half Nederland te hoop tegen het EPD van VWS: het departement vroeg op voorhand carte blanche voor het EPD, zonder te kunnen aangeven wie wanneer en hoe de data zou kunnen gaan inzien. Dat is, helemaal niet moeilijk voorspelbaar, vrágen om problemen.

Vooral een overheid moet dan op eieren lopen vanwege de gevoelige combinatíes die met zijn informatie zijn te maken.

Zo kunnen actoren in de sociale zekerheid via een systeem met de naam Suwinet veel informatie over een klant uit diverse bronnen tevoorschijn krijgen. Je zult dat vast acceptabel vinden in het kader van fraudebestrijding. Maar wie kunnen er eigenlijk allemaal in dat Suwinet kijken? Zijn dat echt allemaal de ooit bedoelde ambtenaren? Of inmiddels ook meer? Je hoeft je alleen maar te realiseren dat een gemeenteambtenaar belast met de uitvoering van de WMO, baat heeft bij de informatie. Wat is er dan tegen die ambtenaar óók toegang te geven? En, over een paar jaar als de commerciële schuldhulpverleners zijn geaccepteerd, waarom die niet toegang geven nu is ‘bewezen’ dat ze betrouwbaar zijn?

Schuivende grenzen en gebruiksdoeleinden zijn, kortom, een veel griezeliger fenomeen dan de aantallen databanken waarin jij en ik zijn terug te vinden.

In dat licht bezien, moet je je ook realiseren dat er ook nog eens een onderscheid is tussen ‘overheid’ en ‘bedrijfsleven’. Mijn bewering is niet dat die laatste per definitie onbetrouwbaar is, maar wel dat de drijfveer en belangen anders zijn.

Je moet je achter de oren krabben. Want we maken ons wél druk om overheidsdata die gekoppeld worden, maar op andere plekken wordt ‘gevochten’ om de heerschappij over… ja, over wat? Ons leven? De wereld? ‘Alleen maar’ het Internet?
Dit bericht deed me daaraan denken. En dit verhaal van Erik Huizer. In het eerste bericht wordt melding gemaakt van zo’n gebruiksverschuiving:

The allegations made by Dustin Curtis claim that every time a user visited a site with a follow or a ‘tweet’ button — which is most sites on the Web — Twitter records your online behaviour in a similar way to Facebook’s tracking mechanism for its social graph ‘like’ buttons.

Volgens Curtis betekent dit dat Twitter gebruikers ‘volgt’ over het Web. Volgens Twitter uiteraard met nobele bedoelingen, maar toch. Ooit was het bedrijf, in den beginne,

Twitter is privacy and data conscientious. It will seemingly altruistically step in to protect its users from government snooping, but has warned that those committing illegal acts — such as breaking ’super-injunctions’ — would be “on their own” in court.
(…)
And as Twitter marks its 10 million user milestone in the U.K., the service said it would work closer with “the government… and law enforcement”.

En als je nu 1 plus 1 doet, dan ligt de dreiging levensgroot midden op straat, niet eens om de hoek verscholen.

Facebook is er ook zo eentje. Erik Huizer wees daar al eerder op: doordat steeds meer partijen het wel makkelijk vinden om de (goede) identificatiemodule van Facebook te gebruiken voor eigen diensten, geef je Facebook een enorme machtspositie én het beste zicht op de opkomende nieuwe diensten (want Facebook wéét waar ineens veel gebruikers zich voor aanmelden). En vandaag is Facebook naar de beurs gegaan; groot genoeg om landen te kópen!

Dat Google inmiddels behandeld zou moeten worden als een ‘staat’, lijkt meer dan een academische discussie. Maar wat te denken van die andere grote spelers? En wat te denken van hun invloed? En in vervolg daarop: wie is er nu eigenlijk bepalend voor ons leven, die bedrijven of de staat?

Advertenties

5 thoughts on “Wereldheersers Twitter en Facebook

  1. Wat ik heel sterk denk is dat deze systemen nooit zouden mogen werken op basis van het geldprincipe. Dat doen ze wel. Hun doel is zuiver geld maken. En ook al zegt Zuckerberg dat het nooit zijn doel was een bedrijf te beginnen met Facebook, hij deed het wel. Hij verzon die site als wraak op een verloren liefde, als we de film The Social Network mogen geloven. Sterker nog: die beursgang is 1000% met als focus: geldverdienen.

    Niet dat er iets mis is met geldverdienen, maar als doel voor een sociaal netwerk klopt het niet. Ik bespeur het bij alle sites. Daarom is een eigen site en domein naast de vergankelijke sociale media een strategischer plan. En de toekomst? Die ligt bij meer sociale systemen zoals wordpress, wikipedia, archive.org, freemusicarchive.org etc.

    • Ik ben steeds minder een fan van ‘geld’ als motivator. Sterker, ik denk dat het corrumperend en pervers effect veel nadeliger is dan de voordelen voor de ruil. Maar dat terzijde.
      Wat mij frappeerde aan deze situatie, zijn twee dingen. Als eerste de hegemonie van met name Facebook en Twitter als het gaat om authenticatie. Het zijn bedríjven die onze toegang tot sociale informatie controleren! Waar is Oauth gebleven?
      En ten tweede: bedrijven hebben andere drijfveren. Best als Facebook of Twitter (veel) geld willen gaan verdienen. Maar dat moet dan wel op een heldere manier vanaf dag 1 eigenlijk duidelijk zijn. Effect van wat er nu gebeurt, is – denk ik – dat de gebruikers er van uit gaan dat ieder nieuw sociaal netwerk op den duur alleen maar uit is op geld. Met informatie en werk dat die gebruikers hebben gebracht!

      En dat lijkt me op den duur weer leiden tot een versterking van de cultuur van wantrouwen.

      • het wachten is wellicht op decentrale techniek die ons toch verbindt. wellicht ontworpen door wordpress of andere open source software. nu is het zo dat facebook of twitter de techniek biedt binnen haar voorwaarden, maar dat kan veel beter en transparanter. over die transparantie hoor ik veel mensen, maar de organisaties erachter zijn zo gesloten als wat, of het nu gaat om Apple, Google, twitter of wat dan ook. een road-map zoals bv WordPress hebben ze niet.

      • OK. Ik moet even bekennen die road map niet uit het hoofd te kennen 😉 Waar vinden we die? Ben wel benieuwd of die inderdaad meer garanties geeft.

        We zijn het, zo te lezen, over het principe eens. Maar ik ben wellicht te oud en cynisch geworden, en twijfel of dat ‘opene’ lang kan stand houden. Ik vind het bijvoorbeeld ook nog steeds tekenend dat er ook commerciële versies bestaan van het open source Linux. Náást de werkelijk open beschikbare, da’s waar.

      • Ze hebben weer wat dingen aangepast, maar veel kun je hier vinden http://wordpress.org/about/roadmap/

        Dingen helemaal zuiver houden is denk ik niet haalbaar. Zo is het met de natuur ook. Je kunt het wel nastreven. Linux is ook een goed voorbeeld. De source code blijft open terwijl er toch mensen geld aan kunnen verdienen. Met WordPress is dat net zo. Er goed vind ik dat. Aan WordPress verdienen echt heel veel professionals die tegelijkertijd het systeem vaak ook verbeteren en user support online doen. WP is een van de beste voorbeelden op dit vlak naar mijn idee.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s