Toeval bestaat niet en je wéét het.

Vorige week heb ik een artikel en een blogpost geschreven over het pand waarin de grootstedelijke welzijnorganisatie was gehuisvest waarvan ik jarenlang bestuurslid was. Voor mensen die Leiden kennen: dat was de Leidse WelzijnsOrganisatie. Overigens ben ik begónnen in het opbouwwerk, als bestuurslid van de Stichting Welzijn Leiden.
Vandaag tref ik in het restaurant van het verpleeghuis waar ik als vrijwilliger chauffeur/begeleider werk, de voorzitter van die LWO. Héél kort hebben we elkaar gesproken, maar we gaan elkaar weer ontmoeten. Leuk én handig, want zij heeft een enorm netwerk.

Als je iets wilt en maar genoeg volhoudt, dan dwing je iets af. Sommige mensen hebben dodelijke ziektes overwonnen. Veel mensen doen aan carriéreplanning.
Zomaar drie zinnen die je iedere dag wel kunt horen of lezen. En die behoorlijk vertekenend en normatief zijn.

Het normatieve vind ik persoonlijk nog het storendst. In uitspraken als deze wordt gedaan alsof het een persoonlijk succes is, alsof de betrokkene sturend kan optreden. Dat kan niet. Sterker, ik denk dat het leven van mensen vooral door toeval wordt gedicteerd.
Het is een bekend gegeven dat mensen die een aantal keren geluk hebben gehad, menen dat dat geluk aan hén kleeft (en dan net té zelfverzekerd inzetten in bijvoorbeeld het casino). Het onaangename is dat die houding gepaard kan gaan met een gebrek aan empathie. En dan heb je een beruchte: de ene mens die meent dat je zelf het lot over eigen leven in handen hebt en dat het ongeluk van een ander mens dús een persoonlijk falen is van diegene.
Volslagen idioten die menen dat menselijke ellende voorkomen had kunnen worden. Die niet zien dat hun eigen situatie vaak een opeenstapeling van geluksmomenten is. Al is het maar de plek waar je gebóren wordt. Al is het maar dat je kansen kréég op werk. En de wellicht ergste van allemaal: het idee dat wilskracht iemand in staat stelt te genezen.
In al die gevallen beledigt een geluksvogel, een zondagskind iemand die het minder goed trof. En ja, daarover kan ik me opwinden. Vooral omdat het zo versluiert aanwezig is in onze samenleving.

Een mensenleven is een aaneenschakeling van toevalligheden. Hoe je ómgaat met die toevalligheden is inderdaad een bewuste handelingskeuze. Maar daarmee is niet een vervolgsituatie ontstaan die zich onttrekt aan die Wet van de Toevalligheid.

Jammer genoeg vinden wij mensen dat een onprettige gedachte, niet de baas zijn, niet de toekomst beheersen, niet kunnen leiden. We zijn niet dol op onzekerheid. Psyblog – aanrader! – wijdt er zelfs een post aan, met als titel …. Why people secretly fear creative ideas:

People don’t like to feel uncertain; it’s an aversive state that generally we try to escape from.

We definiëren niet voor niets ontwikkelingen bij voorkeur als lógische en consistente ontwikkelingen. De grap is dat dat, terugkijkend, geen enkele moeite kost. Maar nu vooruitkijkend, plannend. En dan ben ik benieuwd of jij bijvoorbeeld je loopbaan plant en contonue de condities zo arrangeert dat die planning ook wordt gehaald. Of heb je een idéé waar je er graag naartoe wilt en probeer je op keuzemomenten iedere keer zo dicht mogelijk in de buurt te komen? Ik durf te beweren dat het die laatste is.

Een mooi voorbeeld van dat ongemakkelijke gevoel dat we hebben bij toeval, was van de week te zien in een documentaire over de eerste ruimtereizen. Mooie beelden, goede documentaire. Tot de laatste tien minuten. Toen bleek de blik vanuit de ruimte op de aarde tot de conclusie te kunnen leiden dat ‘zoiets moois toch alleen maar gemáákt kon zijn’?

Toeval. Het bestaat. Het bepaalt de bandbreedte van ieders leven. En het toeval biedt mij, geloof ik, de kans om in contact te komen met iemand met – hopelijk nog steeds – een groot netwerk. Ik zoek leuk werk in de wereld van advies, sociale media, inspiratiebijeenkomsten. Verhalen vertellen, gaat mij goed af. Ik ga dus een afspraak maken met mijn voormalig voorzitter, voor de gezelligheid, om herinneringen op te halen, en om …..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s