Het sprookje dat Open Data heet

Het thema, en de titel, schoot me vanmiddag te binnen. In de trein op weg naar een gesprek met Peter Keur. Peter is ook bezig met Open Data én blogt, en dus hadden we een aangename conversatie.

Zoals veel mensen ben ook ik opgegroeid in een cultuur waar sprookjes (nog) een rol spelen. Het zijn ideale instrumenten om kinderen – en sommige volwassenen – cultuurbesef bij te brengen: vooral de ideeën over Goed en Kwaad. Typerend voor sprookjes is dat ze zo vaak goed aflopen, na een spannend avontuur. En, geruststellend voor kinderen, ze zijn niet écht waar, want wie zag er ooit een draak? Of een kip met gouden eieren? Of een tovenaarsleerling, en dan nog met levende huishoedelijke apparatuur? In die verzonnen werelden figureren overigens ook mensen, die meestal niet over die extra kwaliteiten beschikken.

Open Data heeft wellicht iets van een sprookje.

Een toekomst met en op basis van Open Data spreekt aan. Wat is er nu mooier dan een situatie waarin, voor gebruik door publieke diensten verzamelde, data zonder voorwaarden vooraf beschikbaar is? Beschikbaar voor mensen die goede ideeën hebben voor gebruik van die data, die toch al is verzameld en geordend opgeslagen. Mij lijkt dat zó vanzelfsprekend. Zeker in de publieke sector.

De realiteit is anders.

Zo is er momenteel – gelukkig – toenemende aandacht voor Open Data. Aan de aanbodkant. Overheden in diverse vormen en maten zoeken naar databestanden die de moeite van het delen waard zijn (en waarvoor geen wettelijke belemmeringen bestaan om dat ook te dóen). Het zijn interessante discussies waarin thema’s aan de orde komen als: wie betaalt dit allemaal? Wat als die ander mijn data manipuleert? Moet ik meewerken aan een idee van een ánder?! Mág ik die data wel beschikbaar stellen, want ik verzamelde ze toch voor een ander doel?
Vooral de beschermende houding van de data fascineert me. Immers, in de lijn van de gedachte van Open Data zou dat eigenlijk helemaal niet moeten. Geen keurmerk, geen accreditatie, geen dichtgetimmerde contracten. En toch is dat wat veel data-eigenaars nog steeds hebben: het idee dat het hun data zijn, impliceert blijkbaar ook meteen dat zij verantwoordelijk zijn/zeggenschap hebben over het gebrúik er van. En juist dát klopt niet. Er is geen koppeling tussen die twee.
Waarom is er nog steeds geen siuatie waarin onder de noemer Open Data de eigenaar zijn sets beschikbaar stelt, zonder enige voorwaarde anders dan dat er geen enkele verwijzing mag zijn naar de bron. Want als die bron wél wordt vermeld, dan wordt daaraan blijkbaar iets ontleend. Status? In die gevallen kan worden beredeneerd dat de data-leverancier pártij is geworden. En dan verwacht je wél medezeggenschap (en ját dan van Creative Commons!)

Maar nog interessanter is de vraag wat er met die Open Data gebéurt? De veronderstelling is altijd geweest dat er teveel belemmeringen zijn om data te gebruiken en dat daarom een bloeiend ecosysteem aan toepassingen op die datasets niet ontstond.
Nu komen er steeds meer datasets beschikbaar. Maar het aantal toepassingen dat ervan gebruikt maakt, is niet indrukwekkend groot. Het is groeiend, zeker. En als ik Peter Keur mag geloven, doen we het in vergelijking met de VS relatief absoluut beter. Dus misschien ben ik wel te kritisch. Maar ik denk – nog steeds – dat we aan beide kanten moeten stimuleren: zowel aan de datakant als aan de toepassingenkant. Want het besef wat je met data die nog niet eerder beschikbaar waren, kunt doen, is niet iets wat wat seven snel ontstaat. Dat betekent nog een aantal jaren trekken en sleuren. Dat betekent nog een aantal goede voorbeelden zien te (laten) ontwikkelen. Dat betekent nog veel werk en hooggespannen verwachtingen (die naar ‘realistisch’ moeten worden gemanaged). Het betekent visie. Het betekent – is-t-i weer – managers, bestuurders, leidinggevenden met visie, en lef.

Want anders hebben we nu echt een sprookje dat verkeerd gaat aflopen.

Advertisements

One thought on “Het sprookje dat Open Data heet

  1. Pingback: Big data?! Small en medium is beter! | "Me dunkt…"

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s