Denk jij nu écht out of the box?

Eerlijk gezegd, komt het me de neus uit. Dat roepen dat we out of the box (moeten) gaan denken. Nog afgezien van de hype rond de vier woorden – iederéén roept het nu – ervaar ik het roepen om out of the box-denken vaak als inflatie. Om verschillende redenen.

Het valt op dat veel ‘leiding’gevenden roepen dat hun medewerkers (alle ruimte krijgen om) out of the box te denken. Blijkbaar is het voor henzelf een te grote opgave om zoiets als visie, als ideëen, als creativiteit te hebben. Voor het oplossen van problemen wordt gezocht naar onorthodoxe oplossingen. De vraag die blíjft, is toch echt hoe het in vredesnaam kán dat een leidinggevende niet zélf over die capaciteit beschikt. Het kan een aardig opstapje naar een gesprek over de essentiële kwaliteit van ‘leidinggevende’ is. Ik ben bang dat veel managers dénken in die leidinggevende rol te staan, maar feitelijk niet veel anders zijn dan beheerders, uitvoerders.

Out of the box impliceert ook dat er een box is. Je zou die box kunnen definiëren als de normen en waarden binnen een organisatie. Sommige dingen dóe je gewoon niet; dat idee.
Buiten normen en waarden treden is verdomd moeilijk. Je treedt conventies met de voeten. Je stelt onwankelbare zekerheden ter discussie. Dán denk je out of the box. En dan ben óók een buitenbeentje, een zonderling. En of je als zonderling nu veel invloed hebt in een organisatie…

Out of the box-denken is daarom onzin in organisaties.

Een out of the box-denker moet zóveel van de grootste gemene deler afwijken dat hij aan invloed inboet. Maar als out of the box betekent dat volledig andere ideëen worden geïntroduceerd, dan ligt een mogelijke oplossing in het zoeken van coalities. Coalities met verrassende anderen.
Dat eist – gaan we weer – lef. Maar zonder die lef is en blijft de roep om out of the box-denken niet meer dan een ritueel. Pas als de bereidheid er is en concreet wordt gemaakt om met anderen, en met andere ideëen, samen te werken, is er een basis voor out of the box-dynamiek.

Out of the box is eigenlijk altijd confronterend. Of dat nu het ter discussie stellen van de bedrijfsfilosofie is, of van het al járen geldend verdienmodel, of van ethische grenzen. Out of the box-denken is in dat opzicht verwant aan innovatie, dat de spraakverwarring schuilt in de idee dat iets ouds in een ander jasje een innovatie is, of out of the box.

Out of the box is disruptive, verwoestend. Mijn ogen werden lang geleden geopend door Mediamatic’s Willem Velthoven die in een workshop antwoord gaf op de vraag hoe het probleem van een té grote wereldbevolking op te lossen: door mensen (vrijwillig) te laten sterven, bijvoorbeeld vanaf 60. Het is een parafrase, want zijn exacte bewoordingen en idee weet ik niet meer te herinneren na 20 jaar. Maaf de essentie blijft: denk vooral onconventioneel. En dan liggen sommige oplossingen, pijnlijk duidelijk, voor de hand.

In een blog van Penelope Trunk stuitte ik op een toevoeging:

The thing about thinking out of the box is you have to know where the box is. People think my talent is thinking out of the box. But that’s not it—my talent is finding the box, defining it. I am great at studying the rules. I love rules. The rules are what the box is made of. So here’s a rule: it’s not out of the box if it’s not in the vicinity of the box.

Out of the box-denken is dus iets wat je niet zomaar spontaan kunt doen. Het vereist vakkennis en vakkundigheid.

Teveel werknemers worden maar in situaties gebracht waarin ze gaan brainstormen, open minded zijn en out of the box moeten gaan denken. De vraag is of dat op die manier wel kan.

Neem toch gewoon één gek aan. Veel lucratiever, op termijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s