Dat is helemaal vanzelfsprekend

Er bestaat een verband tussen de geboorte van kinderen en de aanwezigheid van ooievaars. Het is dus zo dat ooievaars kinderen brengen.

Een voorbeeld zo oud als de weg naar Rome. Natuurlijk is het niet waar. Dat weet toch iedereen. Toch? Of is het zo dat we dit voorbeeld wel snappen, maar de essentie niet?

Causale relaties heten ze. Enorm leuk. Want het zijn de relaties waarin het ene verschijnsel het andere verklaart. En als je niet goed oplet, kan dat verschrikkelijk fout gaan. Als ik mezelf zou mogen karakteriseren, dan is het als iemand die die causaliteit niet op face value voor waar aanneemt. Een scepticus volgens sommigen. Een academische houding volgens anderen. Gelet op mijn geschiedenis lijkt me dat aardig in de richting: genuanceerd kijken en liefst niet té snel oordelen. Dat lukt uiteraard niet altijd, maar jezelf de vraag stellen of iets echt wel zo is, is werkelijk handig.

Het Amerikaanse Fast gaat hier wat mij betreft langs het randje met de vaststelling dat de ongezondst levende Amerikanen in het binnenland zijn te vinden. Of, andersom, de gezondste leven aan de kusten. Dat is waar. Maar is de plááts ook de verklarende factor? Nee. Ik durf te stellen dat de verklarende factor de economische situatie is: de kustbewoners kunnen zich gezonder, en duurder, voedsel veróórloven.

Ik heb dan ook iets met hypes. En met trendwatchers.

Hypes interesseren me nog steeds mateloos. Vooral omdat de eerste gebruikers zich vaak welhaast als evangelisten opstellen en de komst van ‘Dit is het écht’ prediken. Dan is het toch wel belangrijk dat er ook ietwat terughoudender geluiden klinken. Het moeilijke is, om dat nuancerende níet te doen vanuit onwankelbaar ongeloof. Want dat is precies hetzelfde als geloof.

Volgens mij is de beste manier om naar hypes en trends te kijken, je af te vragen welke betekenis de ‘gemiddelde gebruiker’, de grote massa, ervan vind. Mooier: welke betekenis hechten zij er aan?
Het lullige voor trendwatchers is dat timing – eerder al over geblogd – enorm belangrijk is: te vroeg als trend benoemen, kan heel goed tot niets leiden. Te laat? “dat wisten we al lang, man”.
De zaak cynisch benaderend, kun je uiteraard ook vinden dat trendwatchers helemaal niets volgen of bestuderen, maar máken.

Er is zoveel leuks om over na te denken als het gaat over de ontwikkelingen waar we nu midden in zitten.
Ik hoop bijvoorbeeld echt dat sociale media fundamentele veranderingen in de samenleving in gang zetten. Ik hóóp, want er is nog geen enkel bewijs dat die fundamentele verandering zich al voordoet. De meeste voorbeelden zijn van en worden aangedragen door mensen die tot een, vrij forse, subgroep horen (even het borstklopperige ‘voorhoede’ vermijdend). Dan ligt een vertekende waarneming zo voor het oprapen dat niet eens wordt opgemerkt dat het een vertekende waarneming is.
Maar het opent óók de weg naar gedachtenexperimenten, naar scenario’s. En dat zijn op hun beurt weer oefeningen in toekomstdenken, in innovatie. Wat wíl je met sociale media bereiken? Wat kún je met sociale media bereiken? Wat dóen gebruikers met sociale media?

Blijf dus denken. Ook als toonzetters zeggen dat iets A is, kan het best volgens jou B zijn. En als je die eigen waarheid écht durft te betwijfelen en ter discussie te stellen… dán ben je een wetenschapper.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s